Football wil de wereld veroveren

Football moet over de hele aardbol worden gespeeld. De expansiedrift van de National Football League: `We moeten het spel in Europa aan de mensen leren. Bezoekers van wedstrijden moeten fans worden.'

Hoog bezoek in de Amsterdam Arena. Paul John Tagliabue, de hoogste baas van de Amerikaanse National Football League (NFL), deed gisteren aan de vooravond van het begin van de Europe League de thuisbasis van de Amsterdam Admirals aan. ,,De Admirals zijn het voorbeeld van een successtory als het gaat om de internationalisering van de sport'', zei de Amerikaan.

In eigen land heeft de 59-jarige Tagliabue, sinds 1989 commissioner van de NFL, de sport tot de allergrootste in de Verenigde Staten gemaakt. De televisierechten van het football zijn voor vier jaar verkocht voor een recordbedrag van ruim 40 miljard gulden. En de jaarlijkse finale, de Super Bowl, is met circa 800 miljoen mensen wereldwijd het best bekeken eendaagse evenement. Het Amerikaans Football, in de vorige eeuw ontstaan uit het Europese rugby, heeft de harten van de Amerikanen allang veroverd. Het is tijd voor serieuze expansie van hun geliefde sport, vinden de Amerikanen. ,,We willen dat football over de hele aardbol wordt gespeeld. Daartoe moeten we eerst langzaam maar zeker roots creëren. We moeten het spel in Europa aan de mensen leren. Bezoekers van wedstrijden moeten fans worden'', zei Tagliabue in de koninklijke loge van de Arena.

De afgelopen tien jaar werd het proces van de verovering van liefhebbers van de sport in Europa ingezet. Het eerste initiatief dateert uit 1991: een League tussen Amerikaanse, Canadese en drie Europese clubs. Alles werd groots aangepakt. Big en great waren destijds de sleutelwoorden. Het initiatief stierf aan grootheidswaan. In 1995 werd voorzichtig opnieuw begonnen met een league van zes Europese clubs. De Europese finale (de World Bowl) vorig jaar in Düsseldorf tussen de teams van Barcelona en Frankfurt trok veertigduizend toeschouwers. Een teken dat de sport wortel begint te schieten in Europese bodem.

De NFL heeft een aparte filosofie als het gaat om de financiële belangen van de sport. In tegenstelling tot het Europese voetbal zijn het niet de clubs die de macht hebben, maar deelt de bond de lakens uit. In de Amerikaanse competitie zijn 32 clubs van verschillende eigenaren actief, maar elkaar kapot concurreren is er niet bij.

Tagliabue legt de filosofie uit. ,,Zestig procent van de inkomsten komt uit de televisiegelden. De NFL verdeelt dat gelijkmatig over de clubs. Ieder krijgt een 1/32ste deel. Wij gaan uit van gelijkheid. Noem het de democratie van de sport. Elke stad of dorp moet voor het begin van de competitie het gevoel hebben dat hun team aan het einde van de rit in de finale kan staan. Bij ons kan David van Goliath winnen.''

En zo stonden vorig jaar verrassend de Tennessee Titans en de St. Louis Rams in de finale van de NFL. De Rams wonnen de `wereldtitel'. Maar het winnen van de titel betekent voor de club wel, dat ze bij het contracteren van nieuwe jeugdige talenten de laatste keuze hebben. Wie als laatste eindigt heeft de eerste keus. Alles om het niveau verschil tussen de clubs niet te groot te laten worden. Ook financieel zijn clubs voor wat betreft de salarisuitgaven aan een limiet gebonden. Elke club moet het doen met een budget van zestig miljoen dollar.

Volgens hetzelfde systeem heeft de NFL in 1995 de Europe League opgebouwd. De Europese teams zijn verplicht om naast de Amerikaanse profspelers, die op basis van toegekende cijfers gelijkmatig over de clubs worden verdeeld, ook spelers van andere nationaliteiten op te stellen. Zo beschikken de Admirals dit jaar over een aantal Japanners, een Pool en Nederlanders. Silvio Diliberto, voormalig profvoetballer bij Sparta en Roda, is al een aantal jaren de kicker in het team van coach Al Luginbill. Komende zaterdag spelen de Admirals hun eerste wedstrijd in de tweeënhalf maand durende competitie tegen de Claymores in het Schotse Edinburg. Terwijl de Amerikanen puur voor de wedstrijden naar de stadions komen heeft de NFL rondom de wedstrijden in Europa voorlopig nog een groot deel van het budget ingeruimd voor entertainment. Vuurwerk, cheerleaders, muziek, hamburgertentjes moeten het hele gezin een dagje uit bezorgen.

Douglas Quinn, vice-president van de internationale afdeling van de NFL, wil de Europeanen langzaam warm maken voor de sport. ,,Het heeft geen zin om meteen een wedstrijd van drie uur live op televisie te gaan uitzenden. De mensen moeten een leuk dagje hebben en als het een beetje meezit gaan ze de sport vanzelf mooi vinden. Zo bouw je het fundament op'', zegt Quinn, die buiten op Europa ook namens de NFL football-competities in Japan, Zuid-Korea, Mexico en Canada managet.

De bazen van de NFL lieten gisteren doorschemeren dat de finale op de Europe League wat hun betreft in het jaar 2001 in de Amsterdam Arena plaats heeft. Tagliabue kan zich nog voor de geest halen hoe men reageerde toen hij in 1995 Amsterdam aanwees als een van de zes Europese steden waar een club zou gaan spelen. Tagliabue: ,,Ze vonden dat maar een rare keuze in de Verenigde Staten. Nederland had toch helemaal geen historie op het gebied van football? Maar we hebben geleerd dat Amsterdam een uitstekende keus was. Nederlanders staan immers open voor Amerika en voor sport.''

Om de Amsterdamse club een nationaal tintje te geven, spelen de bespelers van de Arena dit jaar in oranjeblauwe shirts. Voor de laatste thuiswedstrijd zullen de Admirals als gevolg van het Europees kampioenschap voetbal wel moeten uitwijken naar het Olympisch stadion. Het blijft per slot van rekening wel Amerikaans football.