Wapenlevering Israel doorkruist vredesproces

Een Israelische wapenlevering aan China compliceert het vlot trekken van het vredesproces in het Midden-Oosten.

Een grote wapentransactie tussen Israel en China is een element van betekenis geworden in het zich in moeilijkheden bevindende vredesproces in het Midden-Oosten.

Zware Amerikaanse druk op Israels premier Ehud Barak om het lucratieve contract te verbreken voor de levering van hoogwaardige radar aan China heeft tot nu toe niets uitgehaald. Kort voordat de Israelische premier Ehud Barak vanmorgen in Washington landde, zei de woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat president Bill Clinton de Amerikaanse oppositie tegen deze transactie met grote nadruk aan Barak zal voorleggen. Volgens de Amerikanen zit in de Israelische radar Amerikaanse technologie die China in staat stelt geavanceerde waarschuwingsvliegtuigen in de lucht te brengen. Mocht het tot een conflict komen tussen China en Taiwan dan beschikken de Chinezen volgens de Amerikanen over een zeer effectief luchtcontrolesysteem.

Terwijl premier Barak door president Bill Clinton met spoed naar Washington is geroepen om de diepe impasse in het Israelisch-Syrische vredesproces te doorbreken en het Israelisch-Palestijnse vredesproces een stevige duw in de rug te geven, komt deze week de Chinese president Jiang Zemin naar Jeruzalem. Hoort hij dan dat Israel een contract van 250 miljoen dollar niet nakomt? En krijgt Barak voor een eventuele knieval van Clinton wapens of politieke steun in ruil? En als Barak morgen in Washington zijn been stijf houdt, welke prijs zal hij daarvoor dan onder Amerikaanse druk aan de Syrische president Hafez Assad moeten betalen of aan de Palestijnse leider Yasser Arafat?

De vooruitzichten op een vredesdoorbraak met Syrië tijdens de top tussen Clinton en Barak werden vanmorgen door minister Shimon Peres nihil geacht. Daarbij past de bevestiging van minister Claim Radon vanmorgen dat de regering Barak toestemming heeft gegeven voor de bouw van tweehonderd nieuwe woningen in Catering, de Israelische hoofdstad van de hoogvlakte van Golan. De krant Ma'ariv meldt vandaag dat Barak tegen Clinton zal zeggen dat hij de stichting van een onafhankelijke Palestijnse staat op zestig procent van de oppervlakte van de westelijke Jordaan-oever aanvaard.

De woede in Washington over Israels militaire leverantie aan China neemt met de dag toe nadat de Amerikaanse minister van Defensie, William Cohen, er vorige week in Jeruzalem niet in slaagde Barak tot andere gedachten te brengen. Of dit een principiële opstelling van hem is of een kaart die hij op de tafel van het Witte Huis in het voordeel van Israel wil uitspelen, is niet na te gaan. Het is echter een feit dat Israel grote belangen heeft bij het leveren van wapens aan China om de eigen wapenindustrie op de been te houden. De Israelische verkoop van wapens aan China zou in de loop der jaren al miljarden dollars hebben bedragen.

Wegens de onvermijdelijke opkomst van China als supermogendheid streeft Jeruzalem naar warme betrekkingen met Peking. Voor Taiwan loopt Jeruzalem niet warm. In het verleden heeft Israel ondanks Amerikaanse verzet nauwe militaire banden onderhouden met het Iran van de sjah en met het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime van Botha.

    • Salomon Bouman