Waarnemers Peru vrezen manipulatie

Internationale waarnemers bij de verkiezingen in Peru vrezen dat president Fujimori probeert een derde termijn binnen te halen door computerfraude.

Bij het sluiten van deze krant was de voorsprong van Fujimori op zijn rivaal Toledo opgelopen tot 49,63 procent tegen 40,6 procent. Volgens de Peruaanse grondwet is 50 procent plus 1 stem genoeg om in de eerste ronde verkozen te worden. Anders is een tweede ronde tussen de twee koplopers vereist.

Eduardo Stein, het hoofd van de waarnemersmissie van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), zie gisteren: ,,Er is hier iets sinisters gaande.'',,Als er geen tweede verkiezingsronde komt, is er sprake van fraude'', stelde de waarnemersorganisatie Transparencia gistermiddag.

Volgens steekproeven van Transparencia en van de OAS haalt Fujimori enkele procenten minder dan 50 procent. ,,Transparencia is een verdomd serieuze club met een grote reputatie'', aldus de Nederlandse ambassadeur in Peru, Steven Ramondt. ,,Als zij zo categorisch stellen dat er sprake is van fraude, dan geloof ik ze.'' Ook het Witte Huis en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zeiden gisteren per communiqué ,,ervan uit te gaan'' dat het tot een tweede ronde komt.

Terwijl de internationale druk op Fujimori wordt opgevoerd, zei oppositiekandidaat Alejandro Toledo gisteren de uitslag van de Peruaanse verkiezingscommissie ONPE niet te erkennen ,,wat die ook zal zijn''. Op de drempel van de tweede ronde dreigt Toledo zich terug te trekken. Hij hoopt zo een institutionele crisis te forceren.

Vannacht was het definitieve resultaat van de verkiezingscommissie ONPE nog steeds niet binnen, maar bij elke tussenstand kroop het percentage stemmen voor Fujimori iets verder richting 50 procent. Waarnemers hebben weinig vertrouwen is de ONPE, die de verkiezingen van zondag organiseerde. De commissie wordt als `de lange arm' van Fujimori gezien. Vorige maand accepteerde de ONPE zonder slag of stoot een miljoen valse handtekeningen voor de kandidatuur van Fujimori.

De aandacht van de waarnemers richt zich nu op de computerverwerking van de verkiezingsresultaten. Geen enkele waarnemer krijgt inzage in het computernetwerk van de ONPE. ,,Een sinistere doos'', noemde Stein van de OAS gisteren het computercentrum van de ONPE. Lokale computercentra waren zondagnacht zonder opgaaf van reden urenlang gesloten. Resultaten van stembureaus arriveerden vaak met zeven uur vertraging. De stembiljetten zelf zijn, in overeenstemming met de Peruaanse wet, imiddels veelal vernietigd.

Fujimori zelf oogt intussen serener dan ooit. Gisteravond sprak hij in een blauw kostuum voor het oranje gordijn in het huis van zijn oudere zuster met de pers. Fujimori vond het een ,,prima idee'' als de oppositie zich terugtrok en hamerde erop dat alleen de uitslag van de verkiezingscommissie geldig en legitiem is. ,,Vroeger of later zal de internationale gemeenschap ontdekken dat het eerlijke verkiezingen waren'', zei Fujimori in het Engels. ,,De term fraude is altijd onderdeel geweest van het electorale woordenboek (van de verliezers in Peru).'' Een derde termijn als president noemde Fujimori ,,de wil van het volk''. ,,Dat lijkt me zonneklaar''.

De dubieuze gang van zaken rond de verkiezingen volgt op een half jaar van internationale verwijten over manipulatie van de verkiezingscampagne. Bijeenkomsten van de oppositie werden verstoord door politie of ingehuurde bendes. De direct of indirect door Fujimori gecontroleerde media boycotte de oppositie stelselmatig. Desondanks kwam de hegemonie van Fujimori toch nog onder druk door de onverwacht sterke opkomst van Toledo.