`Buitenlanders zijn niet te vertrouwen'

Bij een ramp als een aardbeving moet het Japanse leger de openbare orde bewaren en vooral buitenlanders in de gaten houden om plunderingen te voorkomen. Met deze opmerking heeft de gouverneur van Tokio, Shintaro Ishihara, zich de woede van buitenlanders in Japan op de hals gehaald.

Voormalig parlementslid Ishihara staat bekend als een nationalist die boude uitspraken niet uit de weg gaat. Ruim tien jaar terug schreef hij het boek `Het Japan dat Nee kan zeggen', gericht tegen al te veel onderdanigheid tegenover de Verenigde Staten. Nu haalt hij zich vooral de woede van Aziaten op de hals. Zijn opmerking roept herinneringen op aan de stemmingmakerij bij de grote aardbeving in Tokio van 1923, toen zesduizend Koreanen werden gelyncht.

Tijdens een toespraak ter gelegenheid van het lustrum van een in Tokio gelegerde eenheid van de landmacht zei Ishihara afgelopen weekeinde: ,,Afschuwelijke misdrijven van sangokujin en buitenlanders repeteren zich en daarom zijn plunderingen te verwachten bij een grote ramp als een aardbeving.''

Sangokujin – letterlijk `persoon uit een derde land' – is een term dat kort na de oorlog werd gebruikt voor Koreanen en Taiwanezen die tot dan toe wegens het Japanse kolonialisme de Japanse nationaliteit hadden. Deze nationaliteit is hun destijds door een eenzijdige actie van de Japanse regering met één pennenstreek weer afgenomen. Met ruim zeshonderdduizend leden is de Koreaanse gemeenschap nog altijd de grootste groep buitenlanders in Japan.

Een van de vele protesten kwam gisteren van de pro-Zuid-Koreaanse vereniging van Koreanen in Japan: ,,Het is absoluut ongepast dat iemand in een leidinggevende positie als gouverneur vooroordelen creëert door buitenlanders als gevaarlijk af te schilderen en er bovendien vooroorlogse ideeën op nahoudt zoals het inschakelen van het leger voor het bewaren van de openbare orde.''

Geconfronteerd met kritiek zette Ishihara gisteren zijn kruistocht voort: ,,Misdaad in Tokio wordt steeds gruwelijker. Wie pleegt die misdaad? Allemaal buitenlanders.''

Cijfers van de overheid laten evenwel een genuanceerder beeld zien. Buitenlanders plegen 1,06 procent van de misdrijven, terwijl ze 1,2 procent van de bevolking uitmaken. Over het geheel genomen zijn buitenlanders dus juist braver dan Japanners zelf.

De krant Asahi vraagt zich vandaag in het hoofdcommentaar af Ishihara iets van de geschiedenis heeft opgestoken. Tachtig jaar geleden waren er lynchpartijen van onschuldigen in Tokio, terwijl bij de aardbeving in Kobe in 1995 inwoners elkaar juist ongeacht nationaliteit te hulp kwamen. Plunderingen waren geheel afwezig. De Asahi concludeert: ,,Het uitdragen van benepen patriottisme kan ongewild juist het vertrouwen in het land schaden. Het is de vraag of de gouverneur van Tokio, als vertegenwoordiger van Japan, dat door heeft.''