EU verdeeld over plan zwart geld

De kans is gering dat een plan om belastingontwijking door burgers binnen de Europese Unie tegen te gaan, nog in het lopende halfjaar succesvol zal worden afgerond.

Dit bleek afgelopen weekeinde tijdens een informale ontmoeting van de ministers van Financiën en centrale-bankpresidenten van de vijftien EU-landen in de Portugese hoofdstad Lissabon.

Hoewel eurocommissaris Bolkestein, verantwoordelijk voor fiscale zaken, sprak over ,,stappen voorwaarts'' die zijn gezet, bleef er een onoverbrugbare kloof bestaan tussen Groot-Brittannië en de rest van de EU-landen, hoewel de Britse minister Brown zelf constateerde dat er lidstaten opschoven in de richting van de Britse positie in het dispuut.

Het dispuut concentreerde zich dit weekeinde met name op het al dan niet handhaven van het bankgeheim, dat Luxemburg, Oostenrijk en Duitsland niet willen laten varen. Dat het bankgeheim plots in het middelpunt van de belangstelling stond, was vooral het gevolg van een tactische manoeuvre door Groot-Brittannië. Deze lidstaat verzet zich tegen een van de twee oplossingen om belastingontwijking tegen te gaan; het invoeren van één Europawijde gemeenschappelijke bronbelasting op rente. Zo'n heffing zou volgens de Britten de internationale obligatiemarkt uit Londen doen vluchten.

Het alternatief is het uitwisselen van informatie over buitenlandse spaarders. Eerder werd al een compromisplan gepresenteerd waarin lidstaten konden kiezen tussen het uitwisselen van informatie en het instellen van een bronheffing. In Lissabon bleek dat Groot-Brittannië zijn aanvankelijke verzet tegen informatie-uitwisseling opgaf. Een nieuw Brits voorstel komt er op neer dat er, na een overgangsregeling waarin voor bronheffing of voor informatie-uitwisseling kan worden gekozen, uiteindelijk een systeem komt van enkel informatie-uitwisseling over buitenlandse spaarders.

Dit initiatief kon rekenen op fel verzet van met name Luxemburg en Oostenrijk. Hoewel ministers van beide landen de mogelijkheid openhielden op termijn informatie over buitenlandse spaarders te geven, hekelde met name de Luxemburgse premier en minister van Financiën Juncker de ogenschijnlijke kruistocht tegen het bankgeheim, die in plaats van de Britten nu de Luxemburgers en Oostenrijkers in het defensief heeft gedrongen. ,,Wie denkt dat Luxemburg ooit zijn bankgeheim zal opgeven, vergist zich deerlijk,'' zei Juncker na afloop van het overleg.

Van een daadwerkelijk discussie over het belastingontwijkingsplan kwam het volgens staatssecretaris Bos van Financiën, de opvolger van Vermeend, niet. Tijdgebrek beperkte de deelnemers tot het uitwisselen van standpunten. Zowel Bos als minister Zalm gingen er desgevraagd niet van uit dat er een grote kans is dat er op de Europese Top in juni die het Portugese voorzitterschap besluit, een akkoord zal kunnen worden gevonden. Een aantal landen, waaronder Nederland, zou ook graag een deel van de opbrengst terugzien van een bronbelasting die in het buitenland zou worden geheven over de rente-inkomsten van de eigen nationale burgers - het zogenoemde revenue-sharing.

Tijdens het overleg van de bewindslieden over de vooruitzichten van de Europse economie zei eurocommissaris Solbes van monetaire zaken dat de Europese Commissie rekent met gemiddeld tegen de 3,5 procent economische groei in de eurozone. President Duisenberg van de Europese Centrale Bank zei later dat hij zich in die prognose kon vinden.