Deel PvdA wil debat monarchie

Binnen een deel van de PvdA leeft de behoefte de huidige rol van het staatshoofd ter discussie te stellen. In een bijdrage voor een nieuw PvdA-beginselprogramma schreven drie prominente partijleden, naar nu blijkt al in maart, dat democratisering met zich meebrengt dat alle ambten, inclusief dat van staatshoofd, bij toerbeurt door burgers worden bekleed.

D66-leider Thom de Graaf bepleitte vrijdag een modernisering van het koningschap. Hij wil dat het staatshoofd niet langer deel uitmaakt van de regering. Ook zou deze niet langer voorzitter van de Raad van State dienen te zijn.

Premier Kok, alsook de fractieleiders van VVD en CDA, lieten prompt weten het niet nodig te vinden te sleutelen aan de rol van de koningin. Zaterdag zei ook de vice-president van de Raad van State, H. Tjeenk Willink, dat ,,je je twee keer moet bedenken voordat je aan het koningschap gaat morrelen''. Hij wees erop dat de koningin de rol van ,,slaperdijk van de democratie'' vervult. Bovendien is ze ,,het symbool van eenheid''. ,,Zij speelt een belangrijke rol in het gevoel dat we bij elkaar horen.''

Binnen Koks eigen PvdA vond De Graafs suggestie hier en daar echter wel weerklank. ,,Het getuigt van lef'', aldus het Eerste-Kamerlid prof. W. Witteveen, samen met P. Kalma en prof. M. Hajer de auteurs van het stuk uit maart. ,,De Graaf heeft groot gelijk dat hij hierover een debat poogt aan te zwengelen.''

Het drietal stelt in zijn bijdrage voor het PvdA-beginselprogramma: ,,Democratie is een maatschappelijke orde, waarbij door burgers gekozen burgers regeren. Alle andere ambten (of functies) zoals dat van volksvertegenwoordiger of bestuurder worden bij toerbeurt door burgers in opdracht van andere burgers vervuld. Er is geen reden om voor de functie van staatshoofd een uitzondering te maken.''

Witteveen onderstreept dat dit niet hoeft te betekenen dat de monarchie wordt afgeschaft. ,,Dat zou veel te radicaal zijn.'' Wel vormt de redenering een logisch sluitstuk van de wijze waarop hij en zijn medestanders inhoud willen geven aan hun opvattingen over burgerschap en democratisering. Hij wijst erop dat de huidige koningin haar taak heel goed vervult en dat er geen garantie is dat een gekozen staatshoofd het beter zou doen.

hoofdartikel: pagina 7