Davis geeft aan Beethovens mis veel grandeur

Sommige muzikale meesterwerken worden ondanks het alom erkende genie dat spreekt uit de noten, zelden live uitgevoerd. De laatste keer dat Beethovens Missa Solemnis bij het Concertgebouworkest op de lessenaars kwam was in 1978 onder Leonard Bernstein, en pas vrijdag klonk de Missa opnieuw, nu op verzoek en onder leiding van Sir Colin Davis.

Beethoven onder Colin Davis is Beethoven vol monumentale grandeur. In het Concertgebouw-programmablad Preludium erkent Davis (72) dat de verworvenheden van de authentieke uitvoeringspraktijk aan hem voorbij zijn gegaan, en zijn Missa Solemnis ademt ook nergens de sfeer van verlichting die bij voorbeeld spreekt uit de veel snellere visie van een dirigent als Philippe Herreweghe. De Missa Solemnis onder Davis, die zijn faam verwierf met onvolprezen interpretaties van Berlioz-opera's en Symphonie fantastique, bracht religieuze vervoering vanuit de geest van het theater: groots van ernst en draagwijdte, meeslepend in de kathedrale overweldigingskracht.

De partituur van de Missa Solemnis laat ook veel ruimte voor interpretatie. Beethoven noteerde geen metronoomaanduidingen, met als gevolg dat een adagio onder de ene dirigent soms welhaast raakt aan het larghetto van een ander. Davis opteerde in het algemeen voor trage tempi, hetgeen de solisten, met de warme alt van Daniela Bercellona als een baken van vocale dramatiek, soms voor een zware opdracht plaatste. Anderzijds schiep Davis' aanpak ook ruimte voor prachtig vloeiend ensemblespel in, bijvoorbeeld, het Agnus Dei.

Davis bracht binnen elk van de misdelen grote contrasten aan. Een extatisch `Gloria!' ging vooraf aan een gefluisterd 'et in terra pax', een luidkeels `resurrectionem' ging naadloos over in een ontzagrijk gemompeld `mortuorum'. Het Concertgebouworkest en het Rundfunkchor Berlin werden in het uitlichten van dergelijke details door Davis met duidelijke gebaren ondersteund, en bleken in verzorgdheid aan elkaar gewaagd.

De brede fijnmazigheid van Davis' aanpak deed de geest van Beethovens meesterlijke mis onmiskenbaar gloeien, zodat het Concertgebouw voor anderhalf uur inderdaad even de functie van kerk in een ontkerkelijkte maatschappij leek te hebben overgenomen. Woensdag staat Davis opnieuw voor het orkest, dat hij dan zal voorgaan in werken van Mozart en Haydn.

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest en Rundfunkchor Berlin o.l.v. Colin Davis m.m.v. Inez Salazar (sopraan), Daniela Barcellona (mezzo), Kenneth Tarver (tenor), Stephen Milling (bas). Gehoord: 7/4 Concertgebouw, Amsterdam.