Beroepsbestuurder

Met Jan Franssen (48) krijgt Zuid-Holland een commissaris der koningin met een stevig profiel. Een beroepsbestuurder ook. Nog vorig jaar werd hij voorzitter van de invloedrijke Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Hij mag niet klagen. Jan Franssen wilde Friesland, het werd Zuid-Holland. In Leeuwarden ging Ed Nijpels twee jaar geleden vanzelfsprekend voor; in Den Haag creëerde de Ceteco-affaire vorig jaar een onverwachte vacature. Zo maakt de burgemeester van Zwolle in bestuurdersland een grote promotie. Na Gelderland is Zuid-Holland voor zijn partij – de VVD – immers de zwaarste post in de provincie.

Hij geldt als zakelijk en ook als afstandelijk. Staat daarnaast bekend als een harde werker met een grote dossierkennis. Beschikt bovendien over een scherpe tong, die hij echter in de loop van zijn politiek/bestuurlijke leven beheerster is gaan hanteren. En hij is een bestuurder die niet benauwd is. In Zwolle wist hij in '96 de nationale aandacht op zich gericht toen hij een omstreden demonstratie van extreem-rechts toestond. Niet omdat hij het leuk vond, maar omdat de democratie tegen een stootje moet kunnen.

Jan Franssen is afkomstig uit een hervormd middenstandsgezin in Nederhorst den Berg. Zijn ouders dreven een wasserij. Zelf is hij een typisch emancipatiekind: via Mulo-A en Havo bereikte hij de pedagogische academie. En behaalde daarna nog een leraarsgraad en een kandidaatsexamen (Nederlands recht).

Ook politiek ontsteeg hij zijn ouderlijk milieu: niet de Christelijk Historische Unie, maar de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie werd zijn tehuis. Franssen was zo'n jonge liberaal die nadrukkelijk een politieke carrière nastreefde. Begin jaren '70 werd hij in Den Haag assistent van toenmalig fractievoorzitter Hans Wiegel. En in zijn woonplaats Nederhorst den Berg bekwaamde hij zich in de gemeentepolitiek.

Aan het Binnenhof belandde hij als medewerker van de fractie in de kraamkamer van de liberale landspolitiek. In '82 kwam hij op de slippen van Ed Nijpels zelf de Kamer binnen. Onder Joris Voorhoeve groeide hij daarna verder tot secretaris van de VVD-fractie. Maar in '94 koos hij voor Zwolle, toen hij geen uitzicht had op een post in het kabinet.

Franssen is voluit een paarse VVD'er. In Nederhorst den Berg stond hij aan de wieg van samenwerking tussen VVD en PvdA. Aan het Binnenhof verdween hij toen het eerste paarse kabinet zich aandiende. De ironie van de geschiedenis wil dat hij in Zuid-Holland een college mag voorzitten, waarin voor de VVD al twee jaar geen plaats meer is.