Spin Allianz wil uit Duitse financiële web

Nu de fusie van Duitse bankgiganten is mislukt, moet verzekeraar Allianz een nieuwe weg vinden naar de beoogde financiële supermarkt. De spin wil uit het oude web van het Finanzkapital.

Bestuursvoorzitter G. van der Lugt van ING weet het. Directievoorzitter R. Gent van het Britse telecomconcern Vodafone weet het. Topman R. Breuer van Deutsche Bank weet het. En B. Walter, de gisteren opgestapte chef van de Dresdner Bank wist het al jaren.

Wie zaken wil doen in Duitsland moet zaken doen met verzekeraar Allianz, een financiële moloch die dankzij aandelenparticipaties en commissariaten een spilpositie heeft in het Duitse bedrijfsleven.

Allianz is sinds jaar en dag de grootste aandeelhouder bij Dresdner (22 procent van het kapitaal) en tevens de grootste bij Deutsche (5 procent), wier fusieplannen afgelopen week mislukten. Allianz zit als belegger ook groot in de energieconglomeraten Veba en RWE, in chemieconcern Basf, de Hypovereinsbank en herverzekeraar Münchener Rück, die op zijn beurt weer grootaandeelhouder (25 procent) van Allianz is.

Allianz zou dankzij de bankenfusie twee vliegen in een klap slaan en een nieuw model financiële supermarkt openen. Geen directe fusie met een bank, zoals in Nederland (ING, Rabobank, Fortis) de gewoonte is, maar een meer industriële oplossing door middel van een joint venture.

Allianz verkoopt zijn financiële producten traditioneel via eigen tussenpersonen, maar zou nu mede-eigenaar worden van een nieuw distributiekanaal voor beleggings- en verzekeringsproducten: het kantorennetwerk van Deutsche en Dresdner. Het kreeg ook het beheer van de beleggingsfondsen voor particulieren van Deutsche Bank, DWS (met 250 miljard gulden vermogen).

De financiële ruilverkaveling die Allianz nastreeft is elders in Europa ook herkenbaar. De vijandige slag, vorig jaar, die de Franse bank BNP vorig jaar ontketende om de macht bij Société Générale en Paribas ontaardde ook in een touwtrekken tussen verzekeraars: de Franse Axa en de Britse CGU. Verzekeraars zijn niet alleen cruciale aandeelhouders, zij zijn ook verkopers van financiële producten, die graag en liefst exclusief met banken en hun kantorennetwerken samenwerken om hun oudedagsproducten aan de man te brengen.

Nu de fusie niet doorgaat, is Allianz de grootste verliezer. Na het nieuws van de mislukking zakte de koers woensdag met 14 procent, gisteren volgde weer wat herstel. De woede moet groot zijn in München, in het trotse Beieren. De rivaliteit en een gevoel van suprematie tegenover het financiële centrum Frankfort, waar de banken zetelen, is bijna tastbaar.

De topmanagers van Dresdner zou te verstaan zijn gegeven dat zij niet meer automatisch kunnen rekenen op de bescherming van grootaandeelhouder Allianz. Het ongewoon rappe vertrek van bestuursvoorzitter Walter bij Dresdner tekent het vertrouwensverlies.

Allianz-bestuursvoorzitter H. Schulte-Noelle is commissaris bij Dresdner Bank. Zoals hij ook commissaris is bij het industriële conglomeraat Mannesmann, dat zich anderhalve maand geleden gewonnen gaf tegenover het vijandige bod van het Britse Vodafone. Dezer dagen moet hij meebeslissen over de verkoop van de industriële activiteiten van Mannesman.

Allianz was ook grootaandeelhouder bij de middelgrote zakenbank BHF-Bank, die ING de afgelopen twee jaar in twee stappen heeft kunnen inlijven. Het feit dat Allianz zijn pakket aandelen wilde verkopen, en dan nog aan een buitenlander, gaf al aan dat er wat verandert in Deutschland AG.

Het geslaagde vijandige Britse bod op Mannesmann twee maanden geleden heeft het Duitse consensuskapitalisme, waarin arbeidsrust en samenwerking tussen topmanagers en werknemersvoorlieden centraal staan, ondergraven. Allianz speelt nu een hoofdrol in het ,,ontwarren'' van het Duitse financiële en industriële bedrijfsleven. De spin kruipt uit het web.

Een voorgenomen wijziging van de belastingregels is de smeerolie die het Finanzkapital nodig had. Bij verkoop van grote aandelenpakketten in andere ondernemingen moeten Duitse bedrijven winstbelasting betalen. De regering-Schröder wil dat afschaffen.

Na decennialang aandelenpakketten vergaren zijn stroomlijning en afstoten de nieuwe wachtwoorden. Allianz heeft onlangs een nieuwe financieel directeur, P. Achleitner, gerecruteerd bij zakenbank Goldman Sachs. Zijn belangrijkste missie: zoveel mogelijk waarde halen uit de aandelenparticipaties. Het geld wordt geïnvesteerd in de aankoop van verzekeraars of vermogensbeheerders. Dure zaken. Voor een meerderheidsbelang in het Amerikaanse Pimco (250 miljard dollar beheerd vermogen) betaalde Allianz onlangs 7 miljard gulden.