Insider

Beenruimte, eindelijk beenruimte!

Een leven lang heb ik in bioscopen met mijn lichaamslengte geworsteld. In de nieuwe megabioscoop Pathé Arena in Amsterdam-Zuidoost, voorlopig de grootste bioscoop van Nederland, hoeft dat niet meer. Ook lange benen mogen er ademen.

Niet alleen het zitcomfort stemt tot tevredenheid: het interieur van het gebouw is interessant, hier en daar zelfs spectaculair, zoals die hoge, brede trap die door aan- en uitknippende neonlichten wordt verlicht. Ik kon meejuichen met Bernard Hulsman, die in zijn bespreking schreef dat alleen al die trap een bezoek de moeite waard maakt. Het is Hollywood in de Bijlmer.

Geen reclamepauze in de film ook al een niet geringe verdienste van dit nieuwe theater. Hoe vaak heeft de bioscoopbezoeker er al niet over geklaagd?

Omdat ook de filmkeuze er heel behoorlijk is – o.a. American Beauty, Magnolia, Being John Malkovich – kon ik op de geboortedag van dit theater het aangename van de bezichtiging met het aangename van een goede film combineren. Het betrof de film The Insider van Michael Mann. Het is een film die ik vooral iedereen die journalist is, of het wil worden, van harte kan aanraden. De partner kan rustig mee, want de film bevat voldoende dramatische elementen die het journalistieke metier overstijgen.

Verraad, daar draait het allemaal om. Een werknemer, de chemicus Jeffrey Wigand, verraadt zijn werkgever, een manipulerende tabaksfabrikant, omwille van een hoger belang: betrouwbare informatie aan het publiek. Hij speelt zijn exclusieve kennis door aan CBS, die hem op haar beurt verraadt als ze de informatie niet durft uit te zenden.

Ik heb tijdens de film voortdurend aan een recente, Nederlandse lotgenoot van Wigand moeten denken: Paul van Buitenen, de Europese ambtenaar. De overeenkomsten zijn frappant. Beide klokkenluiders, zoals dit type verrader wordt genoemd, klappen uit de school van hun organisatie, omdat ze de onwetende buitenwereld op ernstige misstanden willen wijzen. Ze halen hun gelijk, maar ze moeten er een hoge prijs voor betalen: ontslag (of dreiging ermee), ontwrichting van hun persoonlijke leven.

Wigand slijt nu zijn leven als anonieme leraar in de provincie, Van Buitenen heeft zich onlangs naar Luxemburg laten verbannen. Voor het lot van Van Buitenen is te weinig aandacht geweest. Tegen Netwerk zei hij gedemoraliseerd dat hij voor lange tijd zijn mond zal houden. Zijn vrouw had, net als die van Wigand, al eerder te kennen gegeven dat ze het niet langer aankon.

Dit schreef Van Buitenen er zelf over in zijn boek Strijd voor Europa: ,,Waar het echt om gaat is dat er op hoog niveau van alles is misgegaan. Met medeweten van commissarissen zijn er alles bij elkaar opgeteld grote bedragen aan gemeenschapsgelden verspild, achterover gedrukt en naar verkeerde projecten gegaan. Er is volstrekt onvoldoende opgetreden. Degene die daar de klok over luidde, is gestraft.''