`Stedelijk Museum moet weer sprankelen'

Volgens zakelijk directeur Stevijn van Heusden en wethouder van Cultuur Saskia Bruines staat het Amsterdamse Stedelijk Museum een grootse toekomst te wachten, ook al is nog niet duidelijk wie die toekomst moet financieren.

,,Wij willen de goudschat die we hebben, gaan exploiteren'', zegt zakelijk directeur Stevijn van Heusden van het Stedelijk Museum Amsterdam over het `plan voor de 21ste eeuw' van het Stedelijk. Hij doelt op het nieuwe beleid dat directeur Rudi Fuchs en hij voorstaan: de collectie moet het hart van het museum worden, en permanent getoond worden. Het museum moet in de eerste plaats het `verhaal van de kunst van de 20ste eeuw' gaan vertellen.

Gisteren werd het beleidsplan openbaar. Van Heusden maakt het aanschouwelijk aan de wethouder van Cultuur van Amsterdam, Saskia Bruines (D66), bij een maquette voor de nieuwbouw in zijn werkkamer in het Stedelijk. ,,In de nieuwe vleugel, ontworpen door Siza, willen we wisselende tentoonstellingen. In het hoofdgebouw moet permanent de collectie getoond worden'', licht hij toe.

Wethouder Bruines is ermee in haar nopjes. ,,Het is voor het eerst dat er zo'n integraal plan ligt'', zegt ze. ,,Zo'n breed overzicht en verband tussen beleid en gebouwen hadden we bij de gemeente nog niet eerder van het museum gekregen.''

De gemeente heeft zijn Stedelijk Museum laten verslonzen, als je het beleidsplan leest. Al tien jaar wachten op uitbreiding. Ernstig achterstallig onderhoud aan collectie en hoofdgebouw. Niet langer brandveilig.

Bruines: ,,Het is duidelijk dat er zo snel mogelijk wat moet gebeuren willen we met het Stedelijk Museum sprankelend deze nieuwe eeuw in. We hebben tot nu toe te veel over details en incidenten gepraat. Aan het hoofdgebouw hebben we bijvoorbeeld nooit aandacht besteed. Nu blijkt hoe de toestand is.''

Komt de gemeente dan nu met geld over de brug? Het Stedelijk vraagt nu 120 miljoen voor renovatie en nieuwbouw. Amsterdam bood tot nu toe 18 miljoen.

Bruines: ,,Hoeveel wij gaan bijdragen zal de raad binnenkort beslissen.''

Is het Stedelijk eigenlijk niet een maatje te groot en te duur voor Amsterdam geworden? Is het in het belang van de de kunst en het land niet beter dat het Rijk de zaak overneemt? Voor het Rijksmuseum en het Van Gogh is wel geld.

Bruines: ,,O nee, het Stedelijk is een Amsterdams museum. De collectie is van de Amsterdammers en wij zijn daar trots op. Aan overdracht aan het Rijk denken wij helemaal niet.''

Die trots vertaalt zich niet in geld. Het museum moest van de raad maar zelf geld voor uitbreiding zoeken, en toen autofabrikant Audi die 10 miljoen vorig jaar wilde financieren, mocht dat niet van de gemeente.

Bruines: ,,We hebben daarvan geleerd dat we betere afspraken moeten maken over hoe ondernemingen publieke instanties kunnen steunen. Wij zijn daar als gemeente zeker geen tegenstander van, ook niet bij het Stedelijk.''

Van Heusden: ,,Als de gemeente toezegt een deel van de 120 miljoen te financieren, zullen ook andere partijen bij willen dragen. Daarover is geen twijfel.''

Maar u schrijft dat de gemeente het Stedelijk tot nu toe onvoldoende financiële basis geboden heeft. Voelen Fuchs en u zich niet tekort gedaan door de gemeente?

Van Heusden: ,,Nee, zo zien wij dat niet. Het Stedelijk is een heel succesvol museum. Het is een normaal proces dat we nu na 100 jaar een fase van herbezinning krijgen. We zijn niet meer het Stedelijk van de jaren '50 of '60. En dat worden we ook niet meer. We hebben last van de wet van de remmende voorsprong. Bij alle soortgelijke musea zie je die ontwikkeling: de Tate in Londen, Centre Pompidou in Parijs.''

Die beide musea zijn met groot geld onlangs opgeknapt en veranderd, Tate opent in mei een nieuwe vestiging.

Van Heusden: ,,Ja, en aan dat proces zijn wij hier nu ook toe. Het Stedelijk Museum is een gemeentelijke dienst die jaarlijks zijn budget van 18 miljoen van de stad krijgt. Zelf verdienen we nog 7 miljoen bij. Wij graag eens in de vier jaar in het hele budget krijgen, zodat we bijvoorbeeld kunnen sparen als we eens iets groots willen doen. Bij verzelfstandigde rijksmusea gaat dat ook zo. Mede daarom pleiten we voor een gedeeltelijke verzelfstandiging: de beleidsmakers en uitvoerders van het musea zelfstandig; het gebouw en de collectie blijven in eigendom van de stad.''

Bruines: ,,Dat is een interessante optie die we zeker zullen bespreken.''