HBG bouwt stadions waar het gras wél groen blijft

Bouwconcern HBG heeft al jarenlang problemen in Duitsland: een claim uit Bonn en een miljard verlies van dochterconcern Wayss & Freytag. Toch ligt HBG nu ,,mijlen voor'' op de Duitse concurrentie, zegt topman Jan Veraart.

Er mag bij voetbalclub Vitesse de afgelopen maanden het een en ander mis zijn gegaan, in de wedstrijd van het gras staan ze met 16-1 voor tegen Ajax. De Amsterdamse Arena is inmiddels aan zijn zestiende veld toe in drie jaar: kosten 3 miljoen gulden. Het Ajax-stadion laat minder lucht en licht binnen dan gras nodig heeft. In het Gelredome in Arnhem, gebouwd door HBG, ligt nog steeds de eerste grasmat. Of beter: schuift nog steeds de eerste grasmat heen en weer.

Het schuifveld – beton met staal dat glijdt op stroken teflon – zou wel eens het belangrijkste exportproduct van HBG kunnen worden. Samen met een bijbehorend voetbalstadion. HBG bouwt op dit moment een nieuw stadion voor de populaire club Schalke 04, waar de Nederlander Huub Stevens trainer is en Youri Mulder één van de spelers. Met schuifveld, zodat het gras in weer en wind kan herstellen en het stadion leeg achterblijft voor de popconcerten en andere evenementen die nodig zijn om de begroting te dichten.

De bouw trekt veel bekijks, vertelde oud-international Johan de Kock gisteren tijdens een persreis naar de bouwput. Hij is HTS-er weg- en waterbouw, en staat nog onder contract bij Schalke als voetballer. Maar hij kan door een knieblessure niet spelen en is een soort liaison tussen bouwer en club geworden. ,,Ik heb al twintig Duitse cameraploegen rondgeleid'', zegt de 35-jarige De Kock. ,,Vinden ze hier wel mooi: een voetballer die zijn eigen stadion bouwt.''

HBG hoopt op meer opdrachten uit Duitsland na Schalke (een bouwsom van 360 miljoen mark, waarvan 270 voor HBG) en Rostock (55 miljoen gulden). Een ontwerp voor Keulen (150 miljoen gulden) ligt op tafel. Maar pas als het wereldkampioenschap voetbal 2006 aan Duitsland wordt toegewezen - de concurrentie komt van Engeland en Brazilië - zullen ook steden als München en Frankfurt haast maken met hun bouwplannen.

Het optimisme over de Duitse stadions past in het plaatje dat beleggers nu voorgeschoteld krijgen in de felle verdediging die HBG deze weken voert tegen de vijandige overnamestrijd door het baggerconcern Boskalis. Duitsland was een probleem, erkent HBG, maar we hebben het onder controle en gaan nu profiteren van het herstel.

Toch is het een opmerkelijke omslag na de twee Duitse tegenvallers. Ten eerste kreeg HBG een schadeclaim van 370 miljoen mark van de Duitse overheid voor de overstroming van de Rijn die het parlementsgebouw in Bonn onder water zette. HBG bestrijdt de claim en is bovendien verzekerd. ,,De rechtszaak heeft geen invloed op ons imago op de Duitse markt'', vertelde Veraart gisteren. ,,Dit soort rechtszaken is heel gebruikelijk in Duitsland. Maar het heeft wel invloed op onze beurskoers, volgens een analist die ik sprak misschien wel 30 procent.''

De tweede tegenvaller was de overname van Wayss & Freytag in 1997, een bedrijf dat bijvoorbeeld bij alle boortunnels in Nederland betrokken was. Maar de Duitse activiteiten van Wayss & Freytag hebben HBG inmiddels al ongeveer 1 miljard gulden verlies opgeleverd. Ook daarover lopen rechtszaken. ,,Wij claimen de hele aankoopsom terug bij de verkopende partij omdat ze ons destijds een rapport niet hebben laten zien waarin bepaalde risico's werden ingeschat'', zei Veraart.

Met de kennis van nu was HBG nooit aan het Duitse avontuur begonnen, zei Veraart bij de jaarcijfers. Maar de forse saneringen van de laatste drie jaar hebben HBG volgens Veraart inmiddels een voorsprong opgeleverd ten opzicht van de Duitse concurrenten, die nog lang niet uit de problemen zijn. De grootste Duitse bouwer, Holzmann, was bijna failliet en kon alleen gered worden dankzij ingrijpen van kanselier Schröder. Maar Veraart liet gisteren een staatje cijfers zien over Bilfinger & Berger: een verwachte winst 50 miljoen gulden op een omzer van 10 miljard. ,,En bijna geheel afkomstig van hun fabriek die verwarmingsradiatoren maakt.''

De Duitse HBG-dochters hebben nu een omzet van ongeveer 1,6 miljard per jaar: 1 miljard in gebouwen als kantoren en ziekenhuizen en 600 miljoen in `dikke beton' als wegen en voetbalstadions. ,,We hebben strakke financiële controlesystemen ingevoerd'', zegt Veraart. ,,In Duitsland bouwde men en keek men na afloop of er nog winst gemaakt werd. Bij onze bedrijven gebeurt dat in ieder geval niet meer.''