Groots plan voor Rotterdam CS en omgeving

Rotterdam moet in 2005 een nieuw Centraal Station hebben dat onderdeel is van een groot knooppunt voor allerlei soorten van vervoer. Het grootse plan voor dit gebied heeft nog wel een grote `onrendabele top'.

In opdracht van de gemeente Rotterdam maakt het Engels-Duitse stedenbouwkundige bureau Alsop & Störmer een masterplan voor het station, het stationsplein en het omliggende gebied, met een totale oppervlakte van 20 hectare. De gemeente wil het project publiek-privaat uitvoeren in samenwerking met de Nederlandse Spoorwegen en twee grote beleggingsmaatschappijen, Amvast Vastgoed en ING Vastgoed. De vier partners richten samen een gebiedsontwikkelingsmaatschappij op.

De eerste fase van het project Rotterdam Centraal omvat de aanleg van een terminal voor de hogesnelheidslijn (HSL) tussen Amsterdam en Brussel dat onderdeel is van een geheel nieuw Centraal Station. Het huidige station is al jaren te klein voor de ruim 140.000 treinreizigers die er dagelijks komen. Met deze eerste fase is ruim een miljard gulden gemoeid.

Het kabinet moet nog beslissen over een bijdrage aan het project Rotterdam Centraal, een van de zes zogenoemde sleutelprojecten in Nederland waarvoor extra geld wordt uitgetrokken. Volgens de Rotterdamse wethouder H. Kombrink heeft het rijk voorlopig ruim 200 miljoen gereserveerd. ,,Daar komen we in de verste verte niet mee uit, aangezien de onrendabele top enkele honderden miljoenen omvat'', aldus Kombrink.

De eerste fase van `Rotterdam Centraal' omvat de bouw van een terminal bestaande uit het nieuwe NS-station, aanleg van een HSL-halte, aansluitingen op Randstadrail (de lightrailverbinding met Den Haag), de metro en trams en bussen.

Het huidige desolate stationsplein moet omgevormd worden tot een nieuwe entree tot de binnenstad. De bouw van dit `mobiliteitsknooppunt' zal zeven à tien jaar duren. De hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Brussel en de Randstadrail moeten volgens plan in 2005 klaar zijn, maar voor de HSL wordt dat waarschijnlijk een jaar later wegens vertraging bij de aanbestedingen die nu plaatsvinden.

De tweede fase van `Rotterdam Centraal' voorziet in overkluizing van het nieuwe NS-station en de bouw van kantoren, winkels en woningen in de omgeving van het nieuwe station. Het gaat daarbij om 700 woningen, 200.000 vierkante meter vloeroppervlak aan kantoren en 100.000 vierkante meter voor winkels en `urban entertainment'. Het postkantoor aan het Delftse Plein blijft waarschijnlijk gehandhaafd.

ING Vastgoed is eigenaar van de Delftse Poort, het kantoor van Nationale Nederlanden naast het centraal station, het hoogste gebouw van Nederland.

Het Engelse stedenbouwkundige bureau Alsop & Störmer stelt een masterplan op dat in oktober gereed zal zijn. Het plan voorziet niet alleen in de bouw van een hoogwaardig mobiliteitsknooppunt maar ook in de herontwikkeling van het gebied rond het CS. Dat moet een integraal onderdeel van de stad worden met maximale economische voordelen voor aangrenzende (woon)wijken.

Alsop & Störmer heeft tal van grote projecten uitgevoerd zoals de bouw van het provinciehuis in Marseille, de ferry terminal in Hamburg en een bezoekerscentrum in Cardiff Bay. Het bureau is ook betrokken bij projecten in Amsterdam (Oosterdokseiland) en Groningen.

De eerste plannen voor het nieuwe Rotterdamse CS werden anderhalf jaar geleden gepresenteerd. Die voorzagen in de bouw van een grote fly-over vanaf het Kleinpolderplein naar het CS waar een parkeergarage voor duizenden auto's zou komen. Volgens Kombrink vergt dit onderdeel nieuwe studie. Bewoners van de Provenierswijk, ten noorden van het CS, zijn tegen de fly-over en massale hoogbouw. De Nederlandse Spoorwegen menen dat ,,er zeker behoefte is om met auto's naar het HSL-station te komen'', aldus H.E. Portheine van NS Vastgoed.

Het kabinet heeft ruim 540 miljoen gulden gereserveerd voor zes sleutelprojecten waarvan Rotterdam Centraal er een is. De rijksbijdrage aan het Rotterdamse project wordt later dit jaar bepaald in een intentie-overeenkomst. Wethouder Kombrink sluit niet uit dat later nog andere investeerders bij het project worden betrokken.

Als de Rotterdamse gemeenteraad op 11 mei instemt met de beoogde publiek-private samenwerking, wordt de gebiedsontwikkelingsmaatschappij opgericht.

De gemeente heeft de rijksoverheid begin vorig jaar gevraagd mee te werken aan de publiek-private opzet. De betrokken departementen waaronder Verkeer en Waterstaat en Financiën gedroegen zich volgens Kombrink vervolgens ,,als een verenigde republiek, met weinig nadruk op verenigd''. Afgelopen najaar zag het rijk van deelname af.