Berlin Alexanderplatz

Hoewel de kritiek van Kester Freriks (NRC Handelsblad, 3 april) niet echt lovend is te noemen, komt de bewerking van Van der Sanden er veel te genadig van af. Op het toneel wordt namelijk niet alleen een vrouw verkracht en vermoord, maar ook de roman.

Het is Döblin zelf geweest, die in een interview in 1931 de conclusie trok, dat zijn verhaal wel te verfilmen was en zich zelfs wel leende voor een hoorspel, maar nimmer op toneel kon worden gebracht. Hij zei: ,,Toen zag ik ook dat uit Alexanderplatz geen toneelstuk te maken viel. Want de lijn van het noodlot, of beter de melodie van het noodlot was niet in toneelvorm te persen.''

Eén reden ligt voor de hand: het hoofdpersonage in de roman is de metropool Berlijn, en het is uiteraard technisch en principieel onmogelijk daar een protagonist van te maken op toneel. Alle pogingen tot dramatisering zouden daarop stuk moeten lopen.

Of het gebrek aan diepgang daarmee echter volledig verontschuldigd is, waag ik te betwijfelen.

Het lijkt of Van der Sanden niet alleen daar onvoldoende over heeft nagedacht, maar volledig onkundig is van het bestaan van zulke toneelwetten. Als een auteur zo'n bewerking uitdrukkelijk afwijst, dien je er af te blijven.

    • Drs. J. Nijhof den Haag