Gouda: avondklok voor hangjeugd

De burgemeester van Gouda wil een avondklok voor jeugd tot twaalf jaar omdat die 'snachts inbraken zou plegen. Maar is dat ook zo? Een sluimerend cultuurconflict.

. ,,Gemeente Gouda, goedemiddag! Wat zegt u, een avondklok? O, dat is voor de allochtonen toch?'' De receptioniste laat zich minder genuanceerd uit dan haar burgemeester, maar legt wel de vinger op de zere plek.

Burgemeester J. Boone (PvdA) van Gouda overweegt voor de wijk Korte Akkeren een avondklok in te stellen voor jeugd onder de twaalf jaar. Boone maakte dit bekend naar aanleiding van opmerkingen van wijkbewoners. Op een inspraakavond over veiligheid in de wijk kwam naar voren dat zeer jonge kinderen tot diep in de nacht op straat rond zouden zwerven. Die kinderen zouden door wat oudere jeugd worden ingeschakeld om inbraken te plegen, omdat ze door kleine raampjes kunnen klimmen en door hun leeftijd niet kunnen worden vervolgd.

,,Als die geluiden mij bereiken, verwachten de burgers actie van mij'', betoogt Boone. In al zijn uitspraken laat hij in het midden om wat voor kinderen het gaat. Buurtbewoners zelf zijn veel explicieter: het zijn Marokkaanse jongens. Boone: ,,Ook als het maar om een enkel kind gaat, dan moet dat van de straat, want kinderen horen 'snachts om twee uur gewoon in bed te liggen.''

De politie van Gouda weet niets van nachtelijk rondzwervende kinderen in die leeftijdscategorie. Op verzoek van de burgemeester komt daar wel onderzoek naar. De gemeente moet zelf nog nagaan of zo'n avondklok wettelijk wel mogelijk is.

Gouda is niet de eerste gemeente die zint op mogelijkheden kinderen 'snachts van de straat te houden. In januari opperde korpschef H. Raeven (Brabant Zuid-Oost) in Eindhoven een avondklok in te stellen voor kinderen onder twaalf jaar. Een dergelijke maatregel bleek in Glasgow (waar de korpsleiding op werkbezoek was geweest) goed te werken. Raeven wil het informeel regelen: agenten moeten kinderen naar huis sturen, maar mogen ze niet oppakken. Eind deze maand beslist de korpsleiding of ze dit beleid daadwerkelijk invoert.

In de Verenigde Staten is het in diverse steden voor jongeren verboden 'savonds op straat te zijn. Ook in de Brusselse gemeente Koekelberg is er ervaring mee opgedaan. Vorig jaar riep de Britse premier Blair lokale overheden op een avondklok voor jongeren in te stellen. De fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer, J. de Hoop Scheffer, bepleitte daarop landelijke invoering van een avondklok voor probleemjongeren, maar dit vond politiek weinig weerklank.

Korte Akkeren staat bekend als een `nette arbeiderswijk'. Veel woningen dateren van voor 1930, links en rechts valt ook nieuwbouw te bespeuren. Van de tienduizend inwoners is 17 procent allochtoon, grotendeels Marokkaans.

Buurtbewoonster J. Holthuizen laat samen met haar zoon Remon (12) de hond uit. Na tienen komt ze zelf niet meer op straat, maar de verhalen over nachtelijk rondzwervende jeugd verbazen haar niet. ,,Remon komt al met verhalen thuis over klasgenootjes die een uur later thuis mogen komen als ze een voldoende halen. Dat zegt al iets over de mentaliteit van de ouders. Als ik dan hoor dat ze ook met honderden guldens op zak lopen, dan zet je dat toch aan het denken.'' L. Rietveld (78) weet wel waar de brandhaard ligt. ,,Bij de voormalige Jan Ligthartschool hangen ze uit. Daar zitten ook allemaal allochtonenclubs met hun subsidie. Mijn biljartvereniging kan dat niet meer betalen. En ouderen durven daar 'savonds ook niet meer langs.''

Op het plein voor de Jan Ligthartschool, tegenwoordig een centrum voor club- en buurthuiswerk, hangen om een uur of acht ongeveer dertig Marokkaanse jongens rond, de jongsten een jaar of tien. Ze praten onderling en treden niet graag naar buiten. ,,Wij doen gewoon wat we willen'', klinkt het. ,,Niemand kan daar wat aan veranderen.'' De buurman van enkele huizen verderop ergert zich mateloos aan de jongens. ,,Ik durf er 'savonds laat nog wel langs, want ik heb een goede hond. Ik zie ze dan lopen, ook die jonge gastjes. Ze vernielen alles wat los en vast zit en breken alle auto's open. Als de politie komt, ben je zogenaamd altijd de eerste die belde. Een gummiknuppel in de nek moeten ze krijgen! Maar de politie doet niets.''

C. de Rijk is voorzitter van de vereniging van eigenaren van een nieuw appartementengebouw vlakbij de voormalige school. Een avondklok ziet hij wel zitten, bij voorkeur vanaf zeven uur. ,,Ze schoppen hier rotzooi en ze proberen steeds in te breken. We hebben gezien dat ze hier op het balkon probeerden te klimmen.'' De Rijke zou ze het liefst met een honkbalknuppel te lijf gaan. ,,Maar het zijn nog maar kinderen.''

Om welke kinderen het precies gaat, blijft onduidelijk. Youssouf (11) kent van school wel kinderen die opscheppen over nachtelijke strooptochten. ,,Maar misschien zijn het ook wel gewoon sterke verhalen. Anders zouden ze in de klas wel in slaap vallen.''

Op de Korte Akkerenschool (basisonderwijs) blijven de leerlingen gewoon wakker in de klas. Directeur J. Veldhoen: ,,Ik betwijfel de omvang van het probleem. Waarschijnlijk is het verhaal een eigen leven gaan leiden. De burgemeester reageerde op de inspraakavond ook wel erg emotioneel.''

A. Hiruz weet zeker dat zijn zoons van 11 en 14 'snachts vredig liggen te slapen. ,,Ik sta midden in de nacht op om te bidden en dan gluur ik wel even de slaapkamer in. Als ze daar niet liggen, krijgen ze een geweldig pak slaag. Dat weten ze, dus ze kijken wel uit.''