`Claims tegen bank kansrijk'

Het vertrouwen tussen World Online en beleggers is zoek. Tussenkomst van de rechter lijkt niet lang meer te duren. ,,En de bewijslast ligt bij de banken.''

Na de beursgang van Smit Trafo in 1994 en de problemen rond de obligaties van Coop eind jaren tachtig dreigt ABN Amro wederom te maken te krijgen met claims van boze beleggers. ,,Maar er is een belangrijk verschil'', stelt hoogleraar effectenrecht M. den Boogert van de Rijksuniversiteit Groningen. ,,In die zaken ging het om relatief geringe bedragen. Bij World Online spreek je al snel over miljarden.''

Bij de mislukte beursgang van Smit Trafo was ABN Amro de rechter voor: nog voordat er sprake was van een claim konden aandeelhouders hun stukken weer inleveren en hun geld terugkrijgen, hetgeen de bank naar schatting zo'n 40 miljoen gulden kostte. ,,Eens maar nooit weer'', verklaarde bestuursvoorzitter Jan Kalff toen over deze financiële compensatie. Of zijn woorden in 1995 nu nog gelden, zal de komende weken blijken. Onder leiding van de banken ABN Amro en Goldman Sachs werd in maart bijna 3 miljard euro binnengehaald voor World Online. In korte tijd halveerde de beurskoers van het bedrijf.

Een serieuze claim is zeker niet kansloos, zeggen verschillende juristen. Met name het ontbreken van informatie over de vroegtijdige verkoop van het grootste deel van Brinks aandelen in WOL zou de bank kunnen worden aangerekend. De bewijslast ligt volgens advocaat G. Hooft Graafland vooral bij ABN Amro. ,,Wanneer de aanklacht luidt dat de banken beleggers misleid hebben, dan ligt bij de banken tot tweemaal toe de bewijslast. Eerst moeten zij aantonen dat er van misleiding geen sprake is. Dus dat er geen relevante informatie is weggelaten. Wanneer de rechter dat argument afwijst, moeten zij vervolgens aantonen dat hun geen blaam treft.''

Het bestaan van verschillende versies van het emissieprospectus vindt Hooft Graafland sowieso een vreemde zaak. Pas in de definitieve versie van het prospectus – die na de inschrijvingsperiode verschijnt – werden verdere eisen gesteld aan de eventuele opbrengst van Brinks aandelentransactie in december. ,,Zowel de voorlopige als de definitieve prospectussen moet je zien als reclame-uiting. Voor beide stukken is ABN Amro natuurlijk aansprakelijk.'' Hoogleraar Den Boogert vindt de nu aankondigde weg van advocaat Spong (oplichting) niet de snelste route. ,,Bij een gewone koopovereenkomst stelt de wetgever steeds hogere eisen aan de verkopende partij. Zo'n beursgang is een soort koopovereenkomst. Als blijkt dat relevante informatie ontbrak, is er sprake van een wanprestatie.''

Directeur Paul Frentrop van Deminor Nederland - een vertegenwoordiger van grote beleggers - is sceptischer. ,,Claims hebben in Nederland zelden iets opgeleverd. Het verschil tussen de introductiekoers en de huidige koers is moeilijk volledig aan Brink te wijten. Maar ja die ligt nu op de grond.''

Volgens Frentrop zouden analisten en adviseurs ook eens kritisch moeten kijken naar hun eigen handelwijze. Die waren allemaal bijzonder enthousiast. En zeker ABN Amro en Goldman Sachs die het aandeel op 43 euro hebben geprikt. ,,Natuurlijk zijn bij deze fondsen de traditionele maatstaven moeilijk te hanteren om de waarde te bepalen. Maar je kan wel kijken naar de prijs die bij de laatste verkoop is gerealiseerd: namelijk die 6 dollar die Brink per aandeel in december ontving. Zelfs in de nieuwe economie lijkt me dat een serieuze indicatie.''

De Tweede Kamer wacht eventuele maatregelen van de Amsterdamse beurs of de toezichthouder STE af. CDA-Kamerlid H. de Haan: ,,Als blijkt dat alles via de regels is verlopen, moeten we weer kritisch kijken naar de wetgeving. Ik vind dat we dit soort geintjes gewoon moeten uitsluiten.''