Arrestaties

,,HET JOEGOSLAVIËTRIBUNAAL wordt als het ware gegijzeld omdat het afhankelijk is van de steun van de betrokken landen.'' Zo werd een rechter van dit internationale hof nog slechts enkele jaren geleden geciteerd in een krantenpublicatie. Alle leden van de Verenigde Naties hebben volgens de Veiligheidsraad de dure plicht mee te werken met het tribunaal. Maar de in Scheveningen voor aangeklaagde oorlogsmisdadigers gereserveerde cellen bleven angstig leeg. Met name omdat de internationale veiligheidsmacht in Bosnië-Herzegovina zeer moest wennen aan de gedachte dat het arresteren van gezochte oorlogsmisdadigers onderdeel uitmaakt van haar mandaat.

De zorg voor de effecten van arrestaties was ook wel begrijpelijk. In het voormalige Joegoslavië wordt iedere arrestatie uitgelegd als een politieke daad, zelfs als hij niet zo bedoeld is. De internationale gemeenschap heeft daar trouwens zelf bij gelegenheid op ingespeeld door de dreiging van arrestatie in te zetten als drukmiddel om vijandige partijen aan één tafel te krijgen. Maar nu lijkt er toch schot te komen in het arrestatiebeleid, getuige de aanhouding van de Bosnisch-Servische leider Krajišnik. Deze vormt een signaal aan de getormenteerde bevolking dat de aanstichters van etnisch geweld hun verantwoordelijkheid onder ogen moeten zien.

VAN BELANG IS niet in de laatste plaats dat Krajišnik is opgepakt – in het Servische bolwerk Pale nog wel – door Franse SFOR-troepen. Deze actie is onmiskenbaar mede bedoeld een eind te maken aan de aanhoudende kritiek op het inderdaad gênante Franse gebrek aan medewerking tot dusver. Met de aanhouding van Krajišnik is het tribunaal doorgestoten tot het topechelon van de Joegoslavische oorlogscriminaliteit. De man was behalve een prominent aanvoerder van de Bosnische Serviërs ook lid van het presidentiële triumviraat van de federatie Bosnië-Herzegovina. Het verwijt dat de Serviërs er weer eens worden uitgepikt is op voorhand ontzenuwd door de arrestatie van Kordic, onderbaas van de Kroatische HDZ-partij.

SFOR heeft sinds 1997 zeventien verdachten aangehouden en overgedragen aan het tribunaal. Maar de bekroning – de politicus Karadzic en generaal Mladic – ontbreekt. De jongste arrestatie vergroot de druk om dit duo eindelijk in te rekenen. Nederland steunt de nieuwe aanklaagster van het tribunaal, Del Ponte, die er bij de NAVO op heeft aangedrongen het `momentum' te behouden. Iedere arrestatie in de top der verantwoordelijken maakt de volgende er niet makkelijker op. Maar niemand had bij de vorming van het tribunaal in 1993 kunnen voorspellen dat er nu 38 aangeklaagden in een Scheveningse cel (en een in huisarrest) zouden vastzitten.