`Ik hou van bergen en bossen'

Hans Wijers stond als minister van Economische Zaken niet bekend om zijn liefde voor de natuur. Nu is hij voorzitter van het Wereld Natuur Fonds in Nederland. ,,Ik doe dit niet uit schuldbewustzijn.''

Toen de Nederlandse afdeling van het Wereld Natuur Fonds op 1 april vorig jaar bekendmaakte dat Hans Wijers zijn voorzitter werd, dacht menige natuurbeschermer aan een grap. Een oud-minister van Economische Zaken die, minder nog dan Ruud Lubbers (tegenwoordig voorman van het internationale WNF) bekend stond om zijn liefde voor de natuur, aan de top van het WNF. Dat was toch ondenkbaar? En bovendien: kwam Wijers niet in een netelige positie terecht? Volgens Haagse afspraak mag een minister zich na zijn vertrek vier jaar lang niet bemoeien met zaken waarbij hij als bewindsman was betrokken. Dus moet hij zwijgen over gevoelige onderwerpen als gasboringen in de Waddenzee en klimaatbeheersing; geen voor de handliggende lobby-karakteristiek.

Tot nu toe ging Wijers niet op dergelijke vragen in, om zich naast zijn dagtaak bij de Boston Consulting Group, in stilte te kunnen inwerken. Vandaag, op de dag dat hij als WNF-voorman zijn eerste milieulezing houdt, doorbreekt hij zijn stilzwijgen.

Is het voorzitterschap van het WNF berouw na de zonde?

,,Ik doe het niet uit schuldbewustzijn, maar uit een persoonlijke motivatie. Als minister was ik geen die-hard die geen oog had voor het milieu, maar als minister van Economische Zaken was ik wel mede verantwoordelijk voor het concurrentievermogen van ons land. Ik wilde bij internationale conferentie over klimaatbeheersing zoals in Kyoto een eerlijke verdeling van de lasten, maar Frankrijk en Engeland bleven achter. Op een conferentie in Parijs riepen ze eens tegen me: daar heb je weer zo'n extremist uit Nederland, die gaat veel te ver met zijn duurzame energie.''

Is het als WNF-voorzitter niet lastig te moeten zwijgen over belangrijke items?

Wijers: ,,Toen Ed Nijpels, mijn voorganger bij het WNF, mij vroeg voorzitter te worden hebben we het daar uitgebreid over gehad. Als de problematiek van het gedwongen zwijgen zich regelmatig zou voordoen, had ik nee gezegd. Maar dat is niet zo. Het WNF accepteert dat ik mijn lippen op elkaar houd, hetgeen niet betekent dat het WNF zwijgt. Ik ben gevraagd wegens bestuurlijke kwaliteiten en omdat ik belangrijke mensen ken.''

Wat heeft u zelf met de natuur?

,,Ik hou van de bergen, de bossen, het water en de oceanen. Ik besef heel goed dat daar processen aan de gang zijn die de maatschappij bedreigen. Leuk om daar iets aan te doen! Met de werkwijze van het WNF, dé internationale natuurbeschermersorganisatie, heb ik veel affiniteit. Het WNF waarschuwt niet met het opgeheven vingertje, maar draagt oplossingen aan.''

U bedoelt `win-win-situaties'?

,,Ja, via partnerstrategie. Het is goed mogelijk de ecologie en de economie te verenigen. Daardoor ontstaan interessante mogelijkheden. Neem de 200 natuurgebieden van het WNF all over the world. Daar gaat het niet goed. Er is vervuiling en de bewoners kappen en jagen. Zet er een hek omheen, zou je zeggen. Helpt niet, het ondermijnen duurt voort. Het is beter daar een vorm van eco-toerisme te creëren; laat mensen toe die het natuurgebied een warm hart toedragen. De bewoners verdienen aan die toeristen, zo zien ook zij het belang van de duurzaamheid in.''

Het WNF spant zich in voor het `certificeren' van hout. Leidt dat tot succes?

,,Hout dat op verantwoorde wijze is verbouwd en gekapt krijgt een FSC-keurmerk. FSC staat voor Forward Stewardship Councel. Met de distributeurs zijn daarover afspraken gemaakt. In de visserij bestaan soortgelijke overeenkomsten. Unilever doet eraan mee. Dat bedrijf neemt alleen vis af die is gevangen met een voorgeschreven soort netten. De vissers zijn daar uiteindelijk bij gebaat, evenals de natuurbeschermers. Die filosofie ondersteunt het WNF en ze heeft succes.''

Aziatische neushoorns en tijgers worden met uitsterven bedreigd, vooral door toedoen van stropers. Er gaan stemmen op die stropers te doden. Mee eens?

,,Dat gaat me te ver. Hoewel ik weet dat de emoties over hun brute werkwijze hoog oplaaien. Ze doen het vaak om te overleven. Het is beter handelaren aan te pakken, die verdienen aan producten die van neushoorns en tijgers worden gemaakt, zoals potentieverhogende middelen. Maar daar is toch de viagra-pil voor uitgevonden?''

Mogen leden van het Koninklijk Huis zoals prins Bernhard, beschermheer van het WNF, aan drijfjachten meedoen?

,,Daar heb ik geen mening over. Het jagen van het Koninklijk Huis is een privé-kwestie, geen top-issue voor het WNF, het staat niet op onze agenda. Als er protest tegen moet worden aangetekend, is dat een zaak van bijvoorbeeld de Dierenbescherming.''

U bent, net als uw voorganger Nijpels, geen geitenwollen-sokkentype. Critici zeggen dat Nijpels en u via het WNF in beeld willen blijven na hun ministerschap. Is dat zo?

,,Aan dat laatste heb ik geen behoefte. Dit is mijn eerste kranteninterview sinds mijn aantreden bij het WNF. Geitenwollen-sokkendragers? Vroeger hoorden de eerste types misschien bij het WNF; ze waren inhoudelijk met het werk bezig én ze waren bestuurders. Thans zijn die taken gesplitst. Ik zie mezelf als een parttime voorzitter, ik besteed er een paar uur per week aan. Ik ben niet het boegbeeld van het WNF, maar laat ik zeggen een soort voorzitter van de raad van commissarissen van een bedrijf met zeventig werknemers.''

    • Guido de Vries