Hongarije wil New Deal voor groei economie

De `New Deal' heet in Hongarije `Széchenyi plan', naar de man die ooit de grondslag legde voor de Hongaarse economie. Met investeringen in snelwegen en huizenbouw wil de regering de economie aanjagen.

De Hongaarse regering wil de economie aanjagen en het geld laten rollen. Ongeveer halverwege de regeringstermijn heeft de centrum-rechtse regeringscoalitie van Viktor Orbán plannen bekend gemaakt om de verkiezingsbelofte in te lossen. De Jonge Democraten (Fidesz) van Orbán kwamen twee jaar geleden aan de macht met de belofte van een jaarlijke economische groei van zeven procent. Een welkom perspectief voor de kiezers die net het keiharde bezuinigingspakket van de vertrekkende sociaal-democraten voorgeschoteld hadden gekregen.

Twee jaar lang leverde de regering-Orbán veel kritiek op de harde economische maatregelen van zijn voorgangers, maar veranderde weinig. De erfenis van de voormalige communisten deed de Hongaarse economie geen kwaad. De inflatie zakte gestaag tot onder de tien procent en de economische groei zette zich voort.

Nu de volgende verkiezingen langzaam maar zeker in zicht beginnen te komen, is de regering-Orbán met een eigen plan gekomen dat in het publiciteitsoffensief van de afgelopen weken voortdurend vergeleken is met de `New Deal'. Dat is de benaming van het omvangrijke investeringsprogramma waarmee de Amerikaanse president Roosevelt gedurende de crisis van de jaren dertig probeerde de welvaart terug te brengen in de Amerikaanse huiskamers.

De `New Deal' van de Hongaarse regering heeft de naam `Széchenyi plan' mee gekregen. István Széchenyi was de man die in de eerste helft van de negentiende eeuw de grondslag legde voor de economische ontwikkeling van Hongarije, toen nog een onderontwikkelde Habsburgse provincie.

De regering wil de economie, die in 1999 groeide met 4,5 procent (voor dit jaar verwacht de regering 5,5 procent), een flinke impuls geven. Dat moet vooral gebeuren door de aanleg van snelwegen. ,,Iedere 50 tot 60 kilometer nieuwe autoweg kan zorgen voor een economische groei van 0,5 procent'', aldus minister György Matolcsy van Economische Zaken. Ook is uitgerekend dat hoe sneller de Westerse exportmarkten het economisch zwakke oosten van Hongarije naderen, hoe sneller de werkloosheid daar afneemt.

De minister wil verder de huizenbouw stimuleren en het midden- en kleinbedrijf. Op dit moment zorgen zo'n vijftig multinationals in Hongarije voor het leeuwendeel van de economische groei. Matolcsy wil via stimulerings- en belastingsmaatregelen de Hongaarse SME's daar een graantje van mee laten pikken. ,,Zij moeten beter aansluiten op de behoeftes van de multinationals. Zich specialistischer ontwikkelen.''

Matolcsy wil voor zijn masterplan ruim 250 miljard Hongaarse forint uittrekken (ongeveer twee miljard gulden). Wat het overheidsaandeel betreft zal het stimuleringsplan vooral uit bestaande middelen moet worden gefinancieerd. Er komt geen extra budget voor, wel zullen `meevallers' onmiddellijk voor het Széchenyi-plan worden aangewend. De regering heeft hoge verwachtingen van (met name het internationale) bedrijfsleven dat, gelokt door gunstige financiële voorwaarden, het grootste deel (70 procent) van de financiering van de projecten voor zijn rekening zal moeten nemen.

,,Een derde van de Hongaren heeft zich de afgelopen tien jaar weten te verbeteren, twee derde is achtergebleven. Die mensen moeten we nu een kans geven om aan te haken'', aldus Matolcsy. De minister spreekt van een `inhaalslag' ten opzichte van Europa.

De Hongaarse oppositie bestempelt de plannen van minister Matolcsy als `gebakken lucht'. ,,Dit is niet meer dan een eenvoudig publiciteitsoffensief met geen enkele substantie'', aldus de links-liberale Kálmán Kovács (SzDSz). Analisten in Boedapest maken zich vooral zorgen dat de Hongaarse `New Deal' niet alleen de economie maar ook de inflatie aanjaagt.