Gemeenten houden geld in eigen kas

Bijna de helft van de gemeenten houdt geld over uit het budget dat is bestemd voor de armoedebestrijding. Zij voegen dit geld volgens de vakcentrale FNV toe aan de algemene middelen.

Dat blijkt uit het onderzoek `Gemeente wees minimaal sociaal' van de FNV. De vakcentrale deed het onderzoek onder 211 gemeenten die zowel qua spreiding als qua inwonertal representatief zijn. Van deze gemeenten blijkt 48 procent het geld voor de armoedebestrijding niet op te maken.

Sinds 1996 mogen gemeenten zelf beslissen of ze toeslagen geven op de bijstanduitkering. Maar daardoor is volgens de FNV een veel te grote rechtsongelijkheid ontstaan. In de ene gemeente kunnen uitkeringsgerechtigden voor een bijdrage voor de aanschaf van bijvoorbeeld een koelkast in aanmerking komen, in de andere gemeente is daarvoor geen regeling. Gemeenten hebben ook de bevoegdheid om te korten op de zogeheten basisnorm die in Den Haag wordt vastgesteld. Zo is het volgens de vakcentrale in 64 procent van de gemeenten mogelijk dat echtparen worden gekort op hun uitkering.

Als minst sociaal komen, volgens het FNV-onderzoek, de gemeenten Den Helder, Deurne en Gemert-Bakel uit de bus. Het meest sociaal van de onderzochte gemeenten waren Meppel en Zijpe. Volgens onderzoeker B. Jaarsma zegt het overigens weinig of een gemeente op papier een sociaal beleid heeft. Het gaat er volgens hem vooral om of de uitvoerende ambtenaren de mensen weten te bereiken die voor toeslagen in aanmerking komen.

FNV-bestuurder A. Jongerius noemt het ,,een schande'' dat een regeling voor bijzondere bijstand niet volledig wordt benut, terwijl het ministerie van Sociale Zaken onlangs heeft vastgesteld dat bij dertien procent van de minima de uitkering is gedaald. Zij dringt in een brandbrief aan de Tweede Kamer aan op het verhogen van het sociaal minimum.

Overigens werkt het ministerie van Sociale Zaken aan een plan dat regelingen zoals de bijzondere bijstand zal gaan inperken. Zogeheten `inkomensafhankelijke regelingen', waar de bijzondere bijstand er één van is, zouden mensen belemmeren om te gaan werken, omdat deze voor een `armoedeval' zorgen.

Dit betekent dat het aanvaarden van een baan soms geen inkomensverbetering of zelfs achtergang inhoudt door het verlies aan inkomsten uit de inkomensafhankelijke regelingen, zoals huursubsidie. De vorige minister van Sociale Zaken, K. de Vries, kondigde ruim een maand geleden aan de armoedeval te willen aanpakken. Hij zei wel ,,enkele miljarden'' nodig te hebben om werken lonender te maken.