Family Court

Welkom in Hell's Kitchen lees ik, vlakbij de schaakclub waar ik net geweest was. Ach, wat leuk, de hellekeuken, was dat hier? Het was de buurt waar ik dertig jaar geleden logeerde, toen ik voor het eerst in New York was. De buurt deed de naam toen eer aan, dat werd in ieder geval gezegd door de bewoners, die me instructies gaven wat je moest doen als er een mes op je keel werd gezet.

Alle keren dat ik in New York was heb ik nog geen pakje kauwgum zien stelen, maar dat kan natuurlijk nog komen. Wel heb ik een paar keer op de televisie gezien dat er vlak bij me om de hoek verschrikkelijke dingen waren gebeurd.

De keuken van de hel is heel netjes geworden, vol met dure winkeltjes en restaurants. De oude afschrikwekkende naam wekt nu nostalgische vertedering. Glimlachend wijst de buurt op zijn nederig verleden.

Mijn vrienden zijn er ook op vooruit gegaan, maar nog niet zoveel dat ze zich een mooi huis met grote tuinen voor en achter in Manhattan kunnen veroorloven. Dat huis staat in Brooklyn en daar logeer ik nu.

Ook deze buurt heeft een verleden waarmee het in de reisgidsjes voor de dag kan komen. De kerk waar de bendeleider Al Capone trouwde is nummer één van de historische bezienswaardigheden. Nog steeds zijn er veel begrafenisondernemingen en bloemenwinkels, en in het raam van het keukentje bij mijn kamer zit een kogelgaatje dat mijn vrienden toen ze het huis kochten hebben laten zitten als Amerikaans cultureel erfgoed. Een beetje dikdoenerij, want waarschijnlijk kwam het kogeltje uit een windbuks van een kind. De buurt is altijd heel veilig geweest, want niemand is zo stom dat hij bij de vrienden van Al Capone gaat inbreken.

De bendeleiders wonen er nu niet meer, maar erg Italiaans is het nog steeds. Bijna huis aan huis staan de voortuinen vol met kapelletjes en beelden van Maria en andere heiligen. Nu de yuppen de buurt ontdekt hebben zal het Italiaanse karakter op den duur verwateren. Straks als de buurt gemengder zal zijn, moeten er nieuwe sloten op de deur, zeggen mijn vrienden.

Hij is rechter voor gezinszaken en dat wil ik wel eens zien. De zittingen van het Family Court van Brooklyn zijn in principe openbaar, maar in de praktijk moet je wel een vriend van de rechter zijn om als toeschouwer binnen te worden gelaten en als ik in de rechtszaal kom begrijp ik waarom dat zo is. Er is geen ruimte.

Ik had wel verwacht dat het niet zo mooi zou zijn als op de televisie, maar dit is wel een erg sjofel zooitje. Een kleine benauwde kamer, een paar stoelen tegen de muren voor advocaten en sociaal werkers. Een van die stoelen neem ik nu in beslag, maar dat is niet erg. De advocaten vinden het heel gewoon dat ze moeten staan of op de rand van een tafel zitten.

Alles gaat razend snel. De rechter heeft een dag voor me uitgekozen dat hij intake heeft, iets waarvan ik niet weet of het ook in Nederland bestaat, ik heb er in ieder geval nooit over gehoord.

Het is een soort eerste hulp voor juridische ongevallen.

's Ochtends vroeg kan iedereen zich melden met zijn probleem. De details worden opgeschreven en er wordt een klein dossier voor de rechter gemaakt. Als het nodig is wordt er een advocaat toegewezen. Dan wachten de klanten in een grote zaal tot hun zaak aan de beurt is, wat altijd uren duurt.

Er lopen ook wel andere zaken tussendoor van mensen die al eerder zijn geweest en nu terug moeten komen, of van kinderen die voorwaardelijk zijn vrijgelaten en van wie het gedrag nu beoordeeld wordt, maar in de overgrote meerderheid van de gevallen weet de rechter niets van de zaak als hij het dossier krijgt.

Hij leest het, stelt een paar vragen en doet uitspraak. Bij elkaar duurt dit zelden langer dan vijf minuten. De beslissingen kunnen erg ingrijpend zijn.

,,Mijn man is gewelddadig en bedreigt mijn leven, ik wil dat hij niet meer in mijn huis komt.'' De rechter stelt een paar vragen. De eis wordt toegewezen.

,,Je bent een absoluut vorst die in twee minuten vonnissen velt zonder noemenswaardige informatie te hebben'', zeg ik later tegen mijn vriend. Wat als die vrouw liegt? Haar man is er niet bij om het tegen te spreken.

Hij zegt dat hij de vonnissen velt die hem niet uit zijn slaap zullen houden. Als die man echt onschuldig is, zal het hem inderdaad rauw op het lijf vallen als hij nietsvermoedend voor de haard zijn kruiswoordpuzzel zit op te lossen en opeens een paar gewapende politiemannen over de vloer krijgt die hem zijn huis uitzetten. Erg waarschijnlijk is zijn onschuld niet. En in ieder geval kan hij de volgende dag zelf naar de rechter lopen om te proberen het ongedaan te laten maken. Als hij niet onschuldig is en hij vermoordt zijn vrouw, dan kan dat niet meer ongedaan gemaakt worden.

Een rechtbankverslag gaat meestal over menselijk drama, met pakkende individuele details, maar hier was het niet zozeer het individuele drama dat indruk maakte, maar de razendsnelle opeenvolging van de vaak inderdaad dramatische zaken. De lopende band van de wet.

Kindermishandeling, aanranding, geweldpleging, maar ook onschuldige zaken zoals adoptie en gezinsvereniging door immigratie, het schiet voorbij.

,,Waarom bent u vorige keer niet gekomen, toen u hier zou moeten zijn?'' vraagt de rechter. Het gaat om een jongen van veertien die voorwaardelijk vrij was. Aanranding en herhaaldelijke geweldpleging, ook in zijn proeftijd, dus straks zal hij door een bewaker worden weggevoerd.

Hij is nu nog met zijn oma en hij huilt. ,,We hadden geen geld voor de bus'', zeggen ze. Wat een belachelijk smoesje, denk ik, maar later zegt de rechter me dat dit een heel gebruikelijk excuus is en dat het waarschijnlijk waar was.

Het is verslavend. Nog één zaak, dan ga ik weg, denk ik steeds. Ik was van plan om een uurtje te blijven kijken en blijf meer dan drie uur. Ik geloof dat ik in die tijd één blanke en één Aziaat voor de rechter heb zien komen, en hun zaken waren niet erg emotioneel geladen, het waren administratieve kwesties.

Buiten op straat komt een groep zwarte jongens me tegemoet. Ze duwen elkaar en maken grappen. ,,You'll go to the chair!'' hoor ik er een tegen een vriendje zeggen als ik het groepje voorbij loop, en ze schateren van het lachen.