Topfavoriet

De cultuur van zelfgenoegzaamheid en geborneerdheid kan Nederland maar niet van zich afschudden, schreef Hans Wansink zaterdag in de Volkskrant. Dat het nationale voetbalelftal het prototype van die cultuur is, valt onmogelijk te ontkennen. De arrogantie druipt van het team af. Hoe mager de prestaties in de oefenwedstrijden ook mogen zijn, de discipelen van bondscoach Frank Rijkaard lijken zich nog altijd ver verheven te voelen boven de rest van Europa. Ajax is dood, leve Oranje.

Het wordt inderdaad heel moeilijk ons bij het EK af te stoppen, gromde Edgar Davids na de met 2-1 gewonnen wedstrijd tegen Duitsland. De op gele kaarten geabonneerde reserve-aanvoerder vond het na de 2-2 tegen België ook een prima idee van Rijkaard om met drie verdedigers te beginnen. Dat het een tactische misgreep van formaat betrof die met twee doelpunten werd afgestraft, hoorde men vrijwel niemand beweren. Zelfs Van Hanegem plaatste er geen pittige kanttekening bij. Integendeel. ,,Zo'n drie mansverdediging kan bij het EK best van pas komen'', beweerde hij. Tegen welke tegenstander, Willem?

De nieuwste blunder van Rijkaard wordt met de mantel der liefde bedekt. De tijd is voorbij dat SP-voorman Jan Marijnissen ervoor pleitte naar een andere bondscoach uit te kijken, omdat de opvolger van Hiddink te weinig ervaring en kennis van zaken zou hebben. Co Adriaanse noemde hem zelfs een beunhaas met een flutdiploma die door de KNVB nooit aangesteld had mogen worden. Maar na de bizarre strategie van deze `beunhaas' in Brussel doet een ieder er het zwijgen toe.

De coach zelf wist precies wat hem met slechts drie verdedigers te wachten stond. De Belgen zouden met agressief spel de aanval zoeken, voorspelde hij. Frank de Boer, op het theoretische vlak nog altijd haantje de voorste, bevestigde dit: ,,Rijkaard heeft ons aan de hand van videobeelden speciaal gewaarschuwd voor de doorbraken van Goor en Verheyen op de vleugels. Wel een keer of zes.'' De coach hield het er na afloop op dat zijn tactiek uitstekend was geweest, maar dat aan de uitvoering het nodige had gemankeerd.

De meeste journalisten gunnen Rijkaard het voordeel van de twijfel, omdat hij bezig is met de warming-up voor het EK en veel mag uitproberen, mits het elftal er tijdens het toernooi maar staat. Zal dat onverhoopt niet het geval zijn, dan is er geen man overboord. Bij het volgende WK (al in 2002) zijn we gewoon wéér topfavoriet.

De Belgen hebben we inmiddels aardig in het zadel geholpen door er 5-5 en 2-2 tegen te spelen. Frank de Boer noemde het, al knipogend, een vorm van ontwikkelingshulp. De Ajax-humor gaat nooit verloren, zullen we maar denken. Hoe in Nederland tegen het geploeter van onze zuiderburen wordt aangekeken, bleek bijvoorbeeld ook uit de tv-reportage. Men vond het kennelijk niet de moeite waard iemand uit het Belgische kamp (coach Waseige of Wilmots, de aanjager van de Rode Duivels) voor de camera te halen. Ook de meeste kranten liet het koud wat de tegenstander over de wedstrijd te melden had.

Zo bleef het duister of de PSV'er Luc Nilis die thuis op de bank zat, ooit nog in aanmerking komt voor de spitspositie. De oud-Kroaat Branko Strupar (van Derby County) lijkt hem uit de Belgische ploeg te houden, maar overtuigt nog minder dan Seedorf bij Oranje. Een paar maanden geleden toonde Nilis zich weer bereid in de nationale ploeg terug te keren, hetgeen door zijn medespelers voor kennisgeving werd aangenomen. Alleen Marc Wilmots reageerde er sarcastisch op. ,,Waar was Luc toen het slecht met ons ging?'', riep hij. Of en wanneer de `verloren zoon' in de Belgische selectie terugkeert, weet alleen Waseige. ,,We gaan het probleem rustig en van alle kanten bekijken.''

Van enige zelfgenoegzaamheid is bij de toch redelijk succesvolle coach geen sprake. Op het EK de eerste ronde overleven wordt zijn voornaamste doel. ,,En daar hebben we beslist een beetje geluk bij nodig.'' Dat dient zich al vroeg aan. Stefan Schwartz, de dominante middenvelder van Zweden, zal wegens een blessure in het openingsduel tegen België ontbreken.