Omvangrijk actieplan van VN voor 21ste eeuw

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, heeft vanmiddag een omvangrijk actieplan voor de 21ste eeuw gepresenteerd en daarin de lidstaten opgeroepen globalisering overal te laten slagen. Annan presenteert een breed pakket van voorstellen voor bestrijding van armoede en ongelijkheid, verbetering van onderwijs, verhoging van veiligheid, bestrijding van aids en milieubescherming.

De staats- en regeringsleiders van de 188 lidstaten zullen de aanbevelingen van 6 tot 8 september bespreken tijdens een `Millenniumtop' op het VN-hoofdkwartier in New York. Het rapport van Annan is volgens het VN-Secretariaat ,,de uitvoerigste presentatie van de missie van de VN in hun 55-jarige geschiedenis''.

Annans centrale gedachte is de burgers in alle ontwikkelingslanden te laten profiteren van de globalisering. Hij stelt voor het deel van de wereldbevolking – zijnde 1,2 miljard mensen, ongeveer 22 procent – dat nu een lager inkomen dan een dollar per dag heeft, voor 2015 te halveren.

Hij adviseert ook voor 2015 een halvering van het deel van de wereldbevolking, 20 procent, dat geen toegang heeft tot veilig drinkwater. Hij dringt erop aan alle kinderen in de wereld in 2015 basisonderwijs te geven en de kloof tussen jongens en meisjes in het onderwijs te dichten.

In twintig jaar tijd moet het leven van 100 miljoen bewoners van sloppenwijken worden verbeterd, via een apart plan van de Wereldbank en de VN. Binnen tien jaar moet het percentage mensen in de leeftijd van 15 tot 24 jaar dat besmet is met het aids-virus, met een kwart worden verminderd. De VN-chef bepleit vrije toegang voor goederen uit arme landen tot de markten van de geïndustrialiseerde landen en belasting- en quotavrije toegang voor alle export van de minst ontwikkelde landen. Ook oppert hij kwijtschelding van alle schulden van de armste landen die werk maken van armoedebestrijding, en meer en beter gerichte ontwikkelingshulp. Speciale aandacht bij al deze problemen verdient Afrika, aldus Annan.

Hij doet aanbevelingen voor `digitale bruggen', die kunnen helpen bij armoedebestrijding. Annan stelt voor een hightech vrijwilligerskorps van de VN in te voeren, dat burgers in ontwikkelingslanden traint in het gebruik van Internet en informatietechnologie.

ACTIEPLAN

Annan beveelt de installatie aan van 10.000 on-line sites in ziekenhuizen in ontwikkelingslanden voor medische informatie. Voor hulpverlening in rampgebieden moet een [telefonisch] communicatiesysteem komen, waarbij de VN en het bedrijf Ericsson samenwerken. ,,We moeten mensen centraal stellen bij alles wat we doen'', schrijft Annan in zijn rapport `Wij de mensen: de rol van de Verenigde Naties in de 21e eeuw'. ,,Geen roeping is prachtiger, en geen verantwoordelijkheid groter dan die om mannen, vrouwen en kinderen, in steden en dorpen in de wereld, in staat te stellen hun leven te verbeteren. Pas als dat gebeurt zullen we weten dat globalisering alomvattend is, en iedereen in staat stelt zijn deel van de mogelijkheden te krijgen.''

Volgens Annan zijn de voordelen van globalisering simpel te zien zoals ,,snellere economische groei'' en ,,hogere levensstandaarden''. Tegelijkertijd zijn die voordelen ,,in hoge mate geconcentreerd bij een relatief klein aantal landen''. De groei van wereldwijde markten is mogelijk dankzij sterke regels, maar ,,even waardevolle sociale doelen'' als arbeidsomstandigheden, milieu, rechten van de mens en armoedebestrijding zijn hierbij achtergebleven. Hierdoor ,,is de globalisering verzet gaan oproepen'', meent Annan. Volgens hem ,,moeten we leren om beter te besturen, en moeten we leren om beter samen te besturen''.

Hij oppert een wereldwijd, breed samengesteld `beleidsnetwerk' dat zich buigt over de jeugdwerkloosheid. Voor vredeshandhaving bepleit hij striktere toepassing van wetgeving om geweld niet onbestraft te laten. Handel en verspreiding van nucleaire en kleine wapens moeten worden bestreden, sancties beter gericht en vredesoperaties versterkt.

Annan is alarmerend over het milieu. ,,We staan voor een dringende noodzaak de vrijheid van toekomstige generaties veilig te stellen om hun levens op deze planeet te behouden.'' Daarin slaagt de wereld nu niet, zegt hij. Hij bepleit een serie maatregelen, van verkleining van het broeikaseffect tot beter watermanagement.

Annan die hervorming van de Veiligheidsraad voorstelt, roept de lidstaten op zichzelf opnieuw te verplichten tot de `kernwaarden' van de VN: vrijheid, tolerantie, gelijkwaardigheid, geweldloosheid, respect voor de natuur en gedeelde verantwoordelijkheid. Sommige aanbevelingen, zoals op het gebied van technolologie, zijn nieuw. Veel andere al iets ouder. Maar voor het eerst zijn ze nu samengebald in één advies.