Kibbelen om de dood te bezweren

Vier oudjes zitten bijeen in het zwakke schijnsel van enkele spots. Buiten jaagt de wind naargeestig om het huis, of zijn het de honden die huilen? Wie de vier mensen zijn en wat hun relatie tot elkaar is – daarover laat de voorstelling In de verdure weinig los. Chris Yperman schreef een theatertekst voor het Brugse gezelschap De Korre waarin de sfeer bepalender is dan het verhaal. In feite is er niet veel verhaal, alles in het stuk draait om wachten.

De personages brengen de tijd wachtend door. In het begin valt de naam Alineke, iemand naar wier komst wordt uitgekeken maar die evenmin als Becketts Godot komt opdagen. Ze verdwijnt naar de achtergrond en allengs begint door te schemeren dat de twee mannen en twee vrouwen samen zijn omdat ze elkaar nodig hebben. Ze klampen zich vast aan het leven maar beseffen dat hun tijd er bijna opzit. De dood is via een achterdeur hun leven binnengedrongen, wie van hen is het eerst aan de beurt? Ze zijn bang en hun angst wordt aangewakkerd door onbekende geluiden. Ze bezweren hun angst met praten, kibbelen en plagen en manke Bompa met de stok troost zichzelf bovendien geregeld met een flesje sterke drank dat hij in zijn binnenzak bewaart.

Het zijn eenvoudige en toch ongewone figuren die elkaar vaak op luide toon als ruziënde kinderen proberen te overstemmen. De ietwat naïeve, aangezette speelstijl van de acteurs, de wonderlijke types die zij vertolken en het rappe Vlaams zijn aanvankelijk een hindernis. De situatie is te bedacht om je erdoor te laten meevoeren. Waarom zijn vooral de vrouwen (Gilda de Bal en Els Olaerts) zo jong gecast, vanwaar telkens die gespeelde verontwaardiging, wie is die vrouw die als een opgetuigde kerstboom op een canapé ligt en zich door de anderen laat bedienen? En dan dat net niet-realistische decortje waarin de ramen uit het lood hangen en dat volgestouwd is met portretjes, planten en prullaria die door de spaarzame verlichting niet goed te zien zijn – wat moeten we ervan denken?

Johan Petit en Bart van Nuffelen, de regisseurs, hebben geprobeerd de voorstelling niet te zwaar te maken en soms overheerst duidelijk de olijkheid. Overtuigender vind ik In de verdure als de toon ernstiger wordt en de verhalen over vroeger boven komen. Zodra de personages herinneringen ophalen komen ze tot leven, zoals Valeer die vertelt over de zwerfhonden die hij van de straat haalt en Antoinette die terugdenkt aan de brieven van haar geliefde aan het front. Hun jeugd pakt niemand ze meer af, nu daarentegen zijn ze des te kwetsbaarder, zo blijkt als Marie-Salomé van haar bank opstaat en even later terugkeert met bebloede handen: ze heeft Valeers geliefde hond van kant gemaakt. Zo besluit de voorstelling toch nog onverwacht emotionerend.

Voorstelling: In de verdure van Chris Yperman door Theater De Korre. Regie: Johan Petit en Bart van Nuffelen; decor: Manu Siebens; spel: François Beukelaers, Gilda de Bal, Bob de Moor, Els Olaerts. Gezien: 1/4 Schouwburg Kunstmin Dordrecht. Tournee: 5/4 t/m 16/5. Inl. (020) 6164004.