Wij aandelen gekocht? Nee, juist vérkocht

Wat doen de topmannen van het bedrijfsleven zelf? Kopen of verkopen zij aandelen in hun eigen onderneming. De openbare lijst met effectenzaken bestaat een jaar. ,,Alsof er steeds minder meldingen komen.''

,,Gekocht? Hebben wij aandelen gekocht? Nee, wij hebben vérkocht, dat moet een foutje zijn. Ik zal snel opheldering vragen bij de Stichting Toezicht Effectenverkeer.''

Op de lijst met transacties van bestuurders, commissarissen en andere zogeheten insiders in het bedrijfsleven staat achter de naam van financieel directeur J. Roberts van Axa Stenman (onder meer fietssloten) een K-tje. Van kopen. Net als bij twee collega`s, terwijl een vierde directeur juist aandelenopties had uitgeoefend en aandelen heeft verkocht. Op 22 en 24 februari.

Tweespalt in de directie over de verwachte koers van de aandelen van het bedrijf? Nee. Wij hebben allemaal verkocht, vertelt Roberts. ,,Wij zijn al langer aandeelhouder, collega Zekveld heeft geen aandelen, maar wel opties.'' Een paar dagen na de publicatie van de jaarcijfers hebben zij een pakketje effecten verkocht.

De openbare lijst met transacties van insiders in het bedrijfsleven die de ,,beurswaakhond'' Stichting Toezicht Effectenverkeer (VEB) bijhoudt, bestaat dit weekeinde precies een jaar. De openbaarheid moet de transparantie vergroten van handel in aandelen en de uitoefening van personeelsopties (kooprechten op aandelen) door insiders in een bedrijf die mogelijk over koersgevoelige informatie beschikken.

De lijst leverde enkele malen spektakel op: een grote verkoopwinst voor Philips-president Boonstra. Tumult rondom de uitoefening van opties van de bestuurstop van vatenfabrikant Van Leer vrijwel direct na een bod van de Finse sectorgenoot Huthamäki. En een mogelijke vervolging van een Philips-bestuurder wegens effectenhandel met voorkennis.

,,Wat mij het meest opvalt van de lijst, is dat er steeds minder meldingen bij lijken te komen'', zegt directeur P. de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). Het feit dat bestuurders geen meldingen hoeven te doen als zij dit deel van hun effectenportefeuille uit handen geven aan een vermogensbeheerder, irriteert hem. ,,Je bent dan wel van de handel met voorkennis af, maar het hele idee van transparantie is opgegeven.''

Zeggen de transacties iets over de stille verwachtingen die topmanagers koesteren over hun eigen onderneming? De verkoop van al zijn aandelen door KLM-topman L. van Wijk eind vorig jaar sprak boekdelen over de zware tijden van de vliegtuigmaatschappij. In de financiële wereld zijn, afgaand op de reacties, niet veel partijen die de lijst regelmatig raadplegen om te zien wat de insiders doen.

Vorige week verkocht scheidend topman J. Brentjens zijn 4.380 aandelen VNU plus een pakket van 10.000 opties op een koers van 68 euro. Bestuurslid F. Cremers maakte 2.500 opties te gelde en verkocht de aandelen, op dezelfde dag als Brentjens, ook tegen 68 euro per aandeel. De koers sloot gisteren op 61,55 euro.

De lijst met transacties illustreert de tweedeling: managers van bedrijven met een achterblijvende beurskoers kopen wat vaker zelf aandelen, die van de high tech- en Internetwereld stellen koerswinsten veilig. In de eerste categorie vallen bijvoorbeeld de drie bestuurders van Stork en vijf bestuurders van Unilever.

Maar ook twee directeuren van fietsenfabrikant Accell, die in februari en maart aandelen kochten. ,,Een goeie lange termijn privé belegging'', zegt financieel directeur M. Nelissen, die vorige maand 1.117 aandelen kochten tegen koersen van 8,90 en 8,95 euro. ,,Het laat ook zien dat wij er zelf vertrouwen in hebben.'' Hij zegt geen druk van beleggers te voelen in de trant van: als jullie in het bedrijf geloven, moet je zelf ook maar wat effecten hebben. Vrijdag was de koers van Accell 8,90 euro.

De nieuwe topman van uitgever Reed Elsevier liet onlangs ook zijn vertrouwen zien. C. Davis kreeg vorig jaar, toen hij per 1 september in dienst kwam, 510.800 opties op Elsevier-aandelen, maar kocht begin maart, zonder die opties aan te raken, ook nog 31.099 aandelen tegen een koers van 10,50 euro. De slotkoers gisteren was 10,60 euro.