Verdachte van genocide toch berecht

Het Hof van Beroep van het Internationaal Rwanda-tribunaal in het Tanzaniaanse Arusha heeft gisteren het besluit teruggedraaid om één van de hoofdverdachten van de volkerenmoord in Rwanda, Jean-Bosco Barayagwize op vrije voeten te stellen.

De verdachte moet alsnog terechtstaan op beschuldiging van genocide en misdaden tegen de mensheid.

Die herziening werd gisteravond met geestdrift verwelkomd door de Rwandese regering en de hoofdaanklager van het tribunaal, de Zwitserse Carla del Ponte. ,,Dit is een overwinning voor de slachtoffers, niet voor de regering van Rwanda'', verklaarde de Rwandese regeringsvertegenwoordiger bij het tribunaal in Arusha. ,,Dit besluit herstelt de gerechtigheid en doet de hoop van de overlevenden van de genocide weer opleven nadat ze alle hoop en vertrouwen in het tribunaal hadden verloren.'' Hoofdaanklager Del Ponte had om een herziening van het besluit gevraagd omdat ze die uitspraak strijdig vond met de rechten van de slachtoffers van de genocide.

Het Hof van Beroep oordeelde begin november dat Barayagwize moest worden vrijgelaten omdat er bij de rechtsgang grove procedurefouten waren gemaakt. De verdachte was al in 1996 gearresteerd in Kameroen maar daar werd hij te lang vastgehouden voordat er een aanklacht tegen hem werd ingediend. Toen hij een jaar later aan het Rwanda-tribunaal was uitgeleverd, duurde het veel te lang voordat hij werd voorgeleid.

Volgens de herziene uitspraak vindt het Hof van Beroep nog steeds dat de aanklagers grote blunders hebben begaan. Maar het Hof acht die missers geen reden meer voor vrijlating. Wel meent het dat de schending van de rechten van de verdachte tot uitdrukking moet komen in het vonnis als hij schuldig wordt bevonden, en financieel gecompenseerd moet worden als hij onschuldig blijkt.

De herziening van het besluit is van groot belang voor de toekomst van het tribunaal dat in 1994 door de Verenigde Naties werd opgezet om de hoofdschuldigen van de Rwandese genocide te berechten. De invrijheidstelling van Barayagwize zou tot grote verontwaardiging van de Rwandese regering hebben geleid. De Rwandese regering reageerde in november woedend op het besluit tot vrijlating. Ze schortte de samenwerking op met het tribunaal en hervatte die pas weer drie maanden later nadat hoofdaanklager Del Ponte had beloofd dat ze alles in het werk zou stellen om het besluit ongedaan te maken. Zonder medewerking van de Rwandese autoriteiten bij het justitieel onderzoek en bij het horen van getuigen kan het tribunaal zijn werk niet doen.

Jean-Bosco Barayagwize was als politiek adviseur van het ministerie van Buitenlandse Zaken nauw betrokken bij het radiostation Mille Collines dat de bevolking opriep om alle Tutsi's uit te roeien. Bij de genocide werden in honderd dagen 800.000 Tutsi's en gematigde Hutu's vermoord.

(Reuters, AFP)