TREINEN OVERSTEMMEN TV

. Hij houdt z'n oren dicht – en niet eens demonstratief. Boven hem over de spoorbrug dendert de intercity van Nijmegen naar Arnhem, en hier – ter hoogte van Oosterbeek – heerst een geluidsniveau van 111 decibel. Zegt Ruud-Jan Kokke, vice-voorzitter van de Stichting Geluidshinder Rosande. Hij zegt: ,,Oosterbeek wordt onbewoonbaar.'

Kokke, succesvol vormgever te Oosterbeek, bewoont een Zeeuwse boerderij op amper honderd meter van de spoordijk. Eigen schuld, zou je zeggen. Maar Kokke ziet dat anders. Hij wist twee jaar geleden wel dat hij in de nabijheid van een spoorlijn ging wonen, maar kon niet voorzien welke veranderingen die lijn in korte tijd zou ondergaan. ,,Toen we hier kwamen, vond ik het acceptabel dat er per dag 190 treinen over de spoordijk reden. Daar moet je niet over zeuren, zeiden we tegen elkaar, dan moet je hier maar niet gaan wonen.'

Het begon ermee dat de Nederlandse Spoorwegen in 1998 hun spoorboekje wijzigden. Het aantal treinen ging omhoog van 190 naar 240 per dag, het aantal goederentreinen van vijf à tien naar 24. Bovendien werd een bocht in het spoor richting Arnhem verruimd en werden enkele wissels weggehaald, waardoor treinen uit Nijmegen harder kunnen komen aanrijden. ,,Ze kunnen nu met een vaart van 140 kilometer per uur komen aanzetten. En ze hoeven nu pas over de brug, op Oosterbeeks grondgebied, te remmen, in plaats van ervoor. Dat is werkelijk te bar. Er zijn mensen van de stichting die in de flats langs het spoor wonen. Die kunnen hun eigen televisie niet meer horen.'

En dat is nog maar de huidige overlast. Want de spoordijk door de Rosandepolder, waarover Kokke uitzicht heeft, wordt aangepakt. En wat betekent dat voor de geluidsoverlast, meneer Kokke? ,,Dat er straks meer dan 400 treinen per dag over een oude ijzeren spoorbrug racen met 140 kilometer per uur, zonder enige geluidsmaatregel.' Hij pak de tekeningen erbij. ,,Kijk, er komt een geluidsschermpje van 25 centimeter! Cen-ti-me-ter! Dat is bespottelijk, krankjorum.'

Kokke behoort tot de 640.000 mensen in Nederland die `hinder ondervinden van railverkeer'. Vier procent van Nederland zegt last te hebben van geluidshinder door treinen, twee procent spreekt over ,,ernstige hinder'. Daarmee staat geluidsoverlast door de spoorwegen niet in de top vijf, zegt Jan Kramer van de Nederlandse Stichting Geluidshinder in Delft. Op nummer één staat wegverkeer, gevolgd door burenoverlast en vliegverkeer. Railverkeer komt op zes.

Vormgever Kokke ligt van deze cijfers minder wakker dan van de treinen. En hij vreest met grote vreze de Noordtak van de Betuwelijn, die over een paar jaar ook over dit spoor moet worden geleid. De gemeente heeft in totaal elf vergunningen afgegeven voor het aanpakken van het spoor door de polder – tegen elk waarvan de Stichting bezwaarschriften zal indienen. ,,We moeten Oosterbeek leefbaar houden.'