Onze armen

Mensen denken verschillend over schulden. Een Eindhovense mevrouw schrijft over haar 50 duizend gulden aan leningen, waarvan de aflossingen en rente als een molensteen om haar nek hangen. Een Groninger meldt vol trots 200 duizend gulden extra aan hypotheek op de overwaarde van zijn huis in de wacht gesleept te hebben, en weet niet wat hij er mee aan moet. De kinderen van een lezer uit Lochem, die zelf opgroeide met de regel `sparen, sparen en nog eens sparen', volgen hem hinderlijk. Zij willen dat hij zijn overwaarde verzilvert: `Lieve vader, verdeel je geld onder de armen, ónze armen.'

De briefschrijfster uit Eindhoven werkt en is moeder van twee schoolgaande kinderen. Vader verliet voortijdig het gezinstoneel en draagt niets bij. Alles komt op haar neer. Inmiddels heeft ze de tering naar de nering gezet. Onder meer door geld te lenen, fulltime te werken, kinderopvang en een goedkopere huurwoning. Ze wil wel eens van die schulden af, niet altijd meer rood staan. Wat opzij leggen voor de kinderen, de versleten apparaten vervangen en de tuin opknappen. Ze beschrijft zichzelf als een positief denkend mens. Wat te doen?

Er bestaat geen kant-en-klaar recept om schulden in een klap weg te werken. Tenzij je iets (op termijn) erft, in een loterij wint of flink wat ronden van de quiz Weekend Miljonairs (SBS 6) overleeft.

Er speelt nog iets. Na 1 januari a.s. daalt de loonbelasting en zijn de renten van schulden niet langer aftrekbaar. Wat per saldo voor geldleners ongunstig uit kan pakken, afhankelijk van hun fiscale situatie.

Je moet wél gebruik willen maken van de bestaande voorzieningen en de kennis van anderen op dit punt. Vraag daarom raad bij wijkwinkels, maatschappelijke werkers, krediet- of stadsbanken, sociale diensten enzovoort. Er verkeren veel mensen in dezelfde omstandigheden. Maar alles begint bij jezelf.

Er is een manier om tijdelijk veel te bezuinigen en extra af te lossen: het vrekkendom. Zeg maar consuminderen, méér doen met minder geld. In de winkel ligt voor 14,95 gulden de pocket `Je geld of je leven' van het vrekkenechtpaar Hanneke van Veen en Rob van Eeden. Een negenstappenplan voor mensen die greep willen op hun financiën en lang gekoesterde wensen willen realiseren. Je kan ook een eendaagse cursus volgen. Inlichtingen bij Zuinigheid met Stijl, Buys Ballotstraat 27-b, 2563 ZH Den Haag. Telefoon/fax (070) 361 68 26.

E-mail: zuinigst www.dds.nl/~ zuinigst. Hun nieuwste boek heet `Aldi klanten, over een consequent eenvoudige supermarkt'. Een journalistiek verslag met verhalen en tips over populaire food- en non-foodproducten.

Over naar Groningen. In augustus 1999 sluit deze lezer zijn hypotheek over naar een lagere rente en verhoogt de schuld van 200 naar 400 duizend gulden, dankzij de overwaarde. Oogmerk: een hoger besteedbaar inkomen om extra kosten op te vangen. Een adviseur raadt hem aan voor twee ton een studentenwoning (niet voor zijn kinderen) te kopen. Die zou per jaar 16 tot 20 duizend gulden huur opbrengen. Een na 1 januari onbelaste inkomstenbron, gefinancierd met aftrekbare hypotheekrente op de hoofdwoning. (Accepteert de fiscus zo'n constructie?, A.H.).

Maar alle rompslomp van zo'n studentenwoning en de hoge prijzen ervan staan hem tegen. Dus zoekt hij een andere bestemming voor die 200 duizend gulden. Hij ziet deze middelen.

Extra aflossen op de hypotheek. Daardoor dalen de rentelasten en stijgt het besteedbare inkomen. Deelnemen in beleggingsfondsen en hopen dat de onbelaste koerswinst plus dividend meer opleveren dan de 5 procent hypotheekrente. Wachten tot de prijzen van huizen dalen. Nu staat zijn geld bij enkele Turkse/Nederlandse spaarbanken en levert circa de hypotheekrente op. Of een vakantiewoning in Italië kopen (zijn lievelingswens) en die tijdelijk verhuren. Die aanpak geeft waarschijnlijk meer rompslomp dan die studenten.

Hoe trek je een hoger inkomen uit dat geld? Eenvoudige vraag, lastig antwoord. Er zijn behalve spaarrekeningen, obligaties en verhuurde huizen bijna geen beleggingen die een regelmatig inkomen opleveren. Overigens betaalt hij over die twee ton na 1 januari 1,2 procent box 3-heffing, ofwel 2.400 gulden per jaar. Eigenlijk was het eenvoudiger om niets aan de oude hypotheek te veranderen. Eenvoud loont, in geldzaken.

Voor de hand ligt het geld enige tijd vast te zetten op een voordelige (spaar)rekening (vraag de bank) en daarop desgewenst in 10 tot 15 jaar in te teren. Zo bepaal je je extra eigen inkomen. Dalen de aandelenkoersen straks sterk, dan kan er misschien een deel in aandelen.

Misschien geeft dit relaas de lezer uit Lochem (67 jaar) een wapen in handen om zijn hypotheekvrije huis te beschermen tegen zijn kinderen. Eindelijk rust. Bovendien is de hypotheekrente, als het niet gaat om de aankoop, verbouw of verbetering van een huis, niet langer aftrekbaar. De hoofdlijnen van het nieuwe belastingsysteem moet hij eens goed doorlezen. Zo'n ramp is dat niet, voor 65-plussers met een bescheiden vermogen.