Lusteloosheid

Te gek, zeg: 2-2 tegen de Belgen en weer was iedereen reuze blij. Bondscoach Frank Rijkaard sprak van een verdienstelijke tweede helft, spelmaker Davids zag in Oranje de morele winnaar, Clarence Seedorf was doodziek van dat ene momentje vlak voor afluiten, maar had verder niet te klagen, en Paul Bosvelt was innig content dat hij zich staande had gehouden.

De Belgen waren nog blijer.

Bondscoach Robert Waseige feliciteerde zichzelf voor de zeven doelpunten tegen Nederland in twee wedstrijden, Lorenzo Staelens orakelde dat de Rode Duivels nooit beter hadden gespeeld en de Belgische kranten zagen `onze jongens' over enkele maanden al in de finale staan. Alleen de oude tovenaar Raymond Goethals sprak, in onvervalst Brussels, van een matige partij: ,,Davids slecht, Seedorf slecht, Makaay slecht, de arbiter nog slechter, en de Belgische defensie een en al miserabilisme.'' Goethals, diep in de zeventig, kent de twijfel van de oudere man niet.

Blijer dan blij waren de ordediensten. Rijkswacht en politie hadden 2000 manschappen geposteerd. De sneuvelbereidheid was totaal, maar niemand vroeg erom. Het materieel had geen spatje mayonaise te verduren en kon ongepoetst weer bijgezet worden in het oorlogsmuseum. De paarden, die aanvankelijk geblinddoekt waren om de furie te doorstaan, hinnikten al gauw op de cadans van een hooglied voor de toegeworpen strelinkjes. Zelfs de klinkers en kasseien in de omgeving van het oude Heyselstadion lachten de massa als gelukstenen toe. Ohohoh, wat zijn die Lage Landen toch een feel good-samenleving.

De day after kwam de politiek in actie. Natuurlijk werd - zoals alles in België - de blijheid van deze woensdagavond gepolitiseerd. Justitie en Binnenlandse Zaken waren in carnavalstemming: ons kan niets gebeuren. Een orgie van lichtvoetige gelukzaligheid maakte zich van de regering meester. Premier Guy Verhofstadt liet doorschemeren dat alle Belgen weer kinderen mochten worden. ,,Want het land is klaar voor het EK, in en buiten het veld''.

Vreugdevolle mensen zijn mij na aan het hart, maar de collectieve blijheid na de laatste Derby der Lage landen leek me toch te veel op een geregisseerde productie van de EO-kinderboerderij. Op doctrinair geluk van de onnozel geborenen. Wat was er nou op het veld te zien? Het eerste half uur dieselvoetbal van de Belgen, met Wilmots op de tractor. Een fysieke uitstoot van veel minderwaardigheidsgevoelens. En daar tegenover een Nederlands elftal dat systeemziek was. Erger: lui in de liefde voor de bal. Op Kluivert na zag ik alleen wezens voor een halve dag rondlopen die in geen enkele actie, pass of dubbele schaar het stadium van de herinnering zouden bereiken. En, zo bleek uit de gezichten, daar hadden de heren vrede mee.

Toen de benen van de Belgen een beetje verzuurd raakten, had Oranje bij vlagen iets baltoetserigs, maar ballet werd het nooit. De virtuositeit die Figo op het eigenste moment voor Portugal uit de kast haalde, hebben we in Brussel niet gezien. Het doelpunt van de Barça-Portugees was mocassinvoetbal. Een schittering, zelden vertoond.

Het Nederlands elftal irriteert door het getreiter van de vedetten. We weten met zijn allen dat ze beter kunnen, maar ze willen niet. Wat zei Frank de Boer ook weer? ,,Pas als het EK begint zijn we helemaal vrij in ons hoofd. Momenteel wegen de belangen bij Barcelona zwaarder dan die bij Oranje.'' Begin er dan niet aan, meneer de aanvoerder. Laat Arthur Numan spelen die nog wel trek heeft in een applaus van de tricolore tribunes en in een juichende krantenkop. Droom lekker verder over de beker van de Champions League, maar rijg de wedstrijden van Oranje niet aaneen als een kerkhof van niet-ingeloste verwachtingen.

Oefenwedstrijden bestaan alleen als de tribunes leeg blijven. Dat was in Brussel niet het geval. De lusteloosheid van het Nederlands elftal was ook daarom een aanfluiting van professionalisme. Frank Rijkaard mag wel zeggen dat de Derby voor hem aardig was als didactisch potje, de mensen die op een doordeweekse dag, dan nog bij regenweer, de polder verlaten, hebben geen boodschap aan professorentaal. Zij hebben betaald voor voetbaltaal. Voor frases met de wreef.

De excuus-democratie heeft nu ook het Nederlands elftal bereikt. Fluwelen duels? Nou ja, de jongens zijn ook schatplichtig aan Juve, Barcelona en Inter. Prima, maar laat de tribunes dan gratis volstromen. Voor gewone mensen wordt het leven alsmaar duurder.