Kinderachtig

Dat studenten klagen over het feit dat studeren `kinderachtiger' is geworden kan nooit een enorme verrassing zijn (`Kinderachtig gedoe', W&O, 25 maart). Het universitair onderwijs is inhoudelijk aan het verschralen, en dat ligt volgens mij aan meerdere factoren. In de regelgeving van het ministerie van Onderwijs wordt bepaald dat elke faculteit een budget krijgt toegewezen op grond van het aantal afgestudeerden van het jaar daarvoor. Dat dit niet tot een gewenste situatie kàn leiden getuigt de faculteit communicatiewetenschap. Een verregaande vorm van verloedering is daar inmiddels ontstaan en nu dreigt sluiting. En dat terwijl het aantal aanmeldingen elk jaar stijgt.

Ten tweede staan studenten te popelen om het bedrijfsleven in te gaan. Dit is niet de taak van een universiteit, maar van het hbo. Behoort een universiteit niet in de eerste plaats maatschappij-kritisch op te treden? Het komt aan op de mate waarin een universiteit onafhankelijk is van de maatschappij die zij beschrijft. Sinds faculteiten zoals sociologie, communicatiewetenschap en economie hebben uitgevonden dat ze hun onderzoek kunnen verkopen aan het bedrijfsleven heeft niemand meer oog voor onderwerpen die geen geld in het laadje brengen. En universitair onderwijs gaat daarin mee. Studenten zien het als het heilige doel om een diploma te behalen en vlug aan de slag te gaan bij de hoogste bieder. Faculteiten moeten programma's aanpassen om maar aan hun quotum te voldoen. Standaardisatie, net als in een fabriek. Op die manier wordt natuurlijk elke onafhankelijke gedachte om zeep geholpen. Kijk maar in de universitaire bibliotheken: daar zitten altijd mensen een `scriptie-onderwerp te zoeken'. Als dat een houding is waar universiteiten aan gaan conformeren, dan ben ik bang dat we wel erg ver zijn afgedwaald. Plato besprak het al: niet iedereen kan alles even goed. Studeren is niet anders. Sommigen zitten daar gewoonweg niet op hun plaats en daar moeten anderen onder lijden. Docenten worden bedolven onder de hoeveelheid werk en studenten krijgen – vanwege hun aantal – alles eerlijk verdeeld en daardoor gemiddeld allemaal steeds minder. Ik stel voor om strengere eisen te stellen voordat mensen toegelaten worden op een universiteit: laat eerst maar eens zien dat je het ècht kan en wilt. Zo ga je de diploma-inflatie tegen en druk je pas echt de kosten. Bovendien schaffen we daarmee dat schoolse gedrag af, want een student die wil dat iemand hem/haar alles voorkauwt moet maar gaan werken.