Ik kan lenzen dragen

Wat kost vandaag de dag een bril? Een korte enquête leert dat de brildrager gemiddeld voor zo'n ƒ600,– op zijn neus heeft. Daar doet hij dan gemiddeld een jaar of drie mee – ƒ200,– per jaar. Dat is altijd nog iets goedkoper dan contactlenzen, maar veel is het verschil niet meer. Een paar harde (vormvaste) contactlenzen kost, inclusief controles en schoonmaakmiddelen, zo'n ƒ150,– tot ƒ300,– per jaar; je doet er twee tot vijf jaar mee. Het dragen van zachte (hydrofiele) lenzen is duurder, ze moeten vaak vervangen worden. Maar het is te verwachten dat zachte contactlenzen, onder druk van e-commerce en de drogist, veel goedkoper worden. Het is de brildrager die dan ijdel wordt gevonden.

Contactlenzen worden vooral gedragen door mensen die een min-correctie nodig hebben (ze zijn bijziend). Onder lensdragers zijn driemaal zoveel vrouwen als mannen. Dat komt niet alleen omdat vrouwen een bril lelijk vinden, maar ook omdat veel vrouwen door oogmake-up al gewend zijn hun ogen aan te raken. Oogmake-up en contactlenzen zijn overigens een slechte combinatie. Koop in ieder geval make up op waterbasis, zet eerst de lenzen in en breng daarna de make-up op. Gebruik zeker geen eyeliner aan de binnenoogrand. Handig is een (vergrotende) scheerspiegel.

Er is een groot verschil tussen harde contactlenzen en zachte. Harde lenzen zijn echte plastic lensjes die `drijven' op het traanvocht. Een harde lens `voel' je enigszins, je moet er een paar dagen aan wennen. Beginners vinden harde lenzen moeilijk en laten ze links liggen: in de VS draagt alleen de oude generatie nog harde lenzen. Maar harde lenzen hebben grote voordelen. Het in- en uitdoen gaat simpel. Ze zijn makkelijk schoon te houden, ze zijn sterk en goedkoop, ze corrigeren een lichte cilindrische afwijking vanzelf en hun optische eigenschappen zijn beter dan van zachte lenzen: je ziet er scherper mee. Bovendien kun je op latere leeftijd, als de leesbril dreigt, gemakkelijk overstappen op bifocale lenzen die echt goed werken. Er zijn ook wel zachte bifocale lenzen, lenzen waarmee je dichtbij en veraf kunt zien, maar de ervaringen daarmee zijn minder gunstig. Tegenwoordig zijn harde lenzen gasdoorlatend, zodat het oog minder snel een zuurstoftekort oploopt. Je kunt er gemakkelijk een hazenslaapje mee doen.

Zachte lenzen zijn een soort sappige flapjes. Ze liggen direct op het hoornvlies en nemen de vorm van het oog aan. Als een spons nemen ze het traanvocht op, maar bieden ook een voedingsbodem aan bacteriën. Er zijn allerlei soorten zachte lenzen: weggooilenzen die iedere dag vernieuwd worden, lenzen die een week, een maand, een half jaar ja, zelfs een jaar meegaan, allemaal met hun eigen onderhoudsschema. Voor ogen met een cilindrische afwijking zijn er speciale torische lenzen.

Dragers van zachte lenzen vinden ze zo comfortabel dat ze vaak de hygiëne niet in acht nemen. Ze blijven te lang doorlopen met oude lenzen, ze maken ze onvoldoende schoon. De kans bestaat dan dat er ooginfecties optreden, ja zelfs een oogzweer is niet ondenkbaar, leidend tot volledig oogverlies.

Een ervaren drager van zachte contactlenzen kan bij de drogist of op Internet nieuwe lenzen kopen. Maar alleen het soort en merk lenzen die hijzelf ook al voorgeschreven kreeg. Ga nooit op eigen houtje pionieren en laat zeker ieder jaar de ogen controleren. Geleidelijke veranderingen heeft de drager zelf niet in de gaten. Bovendien ziet de optometrist ook andere afwijkingen – al is hij geen oogarts.

Neem altijd lenzen met een lichte tint. Niet uit ijdelheid, maar om ze terug te kunnen vinden als ze in de wastafel of op de grond vallen. Er zijn ook lenzen die het oog een geheel andere kleur geven. Zo'n paar kleurlenzen – eenmalige zachte lenzen – zijn wel eens aardig voor een feestje.

Over het schoonmaken van zachte lenzen valt weinig algemeens te zeggen, zoveel typen zijn er. Harde lenzen kun je het best met een speciale cleaner (een zeep) schoonmaken. Lens in de handpalm, drupje cleaner erop en draaien met de pink. Zet de lens daarna in een houdertje in de vorm van een stemvorkje en spoel hem zo onder de kraan af. Het schoonmaken kost niet meer tijd dan tandenpoetsen. Bewaar de lenzen in bewaarvloeistof die tevens voor inzetten dient. Aan vloeistoffen is de harde contactlensdrager jaarlijks zo'n ƒ50,– kwijt.

Nog één advies. Het komt zelden voor, maar het inwaaien van een stofdeeltje kan het oog zo doen verkrampen dat normaal uitnemen niet mogelijk is. Zorg er daarom voor dat je op reis altijd een zuignapje bij je hebt.