Gedenksteen Van der Lubbe weer terecht

De gedenksteen voor Marinus van der Lubbe in Berlijn, die vorige maand door onbekenden was gestolen, is gisteren niet ver van de plaats van ontvreemding teruggevonden in een zandhoop op een bouwplaats. Dit heeft één van de initiatiefnemers tot het Berlijnse monument voor Van der Lubbe, de Amsterdamse kunstenaar Ron Sluik, gisteren meegedeeld.

Het blijft raadselachtig wie waarom het duizend kilo wegende gevaarte heeft verwijderd, kort nadat het daar op 11 maart op een voorlopige plaats bij het Deutsches Theater was neergezet, aldus Sluik. Het zandstenen monument zou eenvoudig te slopen zijn geweest, door hamerslagen of verf bijvoorbeeld, maar is door zijn `ontvoerders' heel gelaten. Het keert nu tot nader order terug naar zijn tijdelijke plaats, in afwachting van een definitieve beslissing over plaatsing bij de Rijksdag, het Duitse parlement.

Van der Lubbe, een Nederlandse vrij-socialist, geldt als de brandstichter van dit gebouw in 1933, alleen (volgens de oprichters van het monument) of in vereniging met de nazi`s die de brand te baat namen om hun dictatuur te vestigen. De Duitse autoriteiten zijn tot nu toe huiverig voor een Van der Lubbe-monument nabij de Rijksdag, omdat het hier immers sowieso een misdrijf betrof. Soortgelijke stenen in Leiden (waar Van der Lubbe vandaan kwam) en Leipzig (waar hij in 1934 voor zijn daad werd berecht en onthoofd) zijn vorig jaar zonder problemen geplaatst.

Naar de verdwenen gedenksteen was de afgelopen weken door de Duitse politie gezocht met een grondigheid die de Nederlandse initiatiefnemers van het monument aangenaam heeft getroffen. Zo werden er van de wijde omtrek van het Deutsches Theater luchtfoto's vervaardigd, en er was ook gedregd en gezocht in de naburige wateren. Deze week was besloten het zoekgebied tot de ganse Bondsrepubliek uit te breiden.