Verzekeraar verkent grenzen van solidariteit

Verzekeraars behalen mooie winsten. Maar over de manier waarop wil Rabo-dochter Interpolis nog wel een pittig debat voeren.

Dat een veilige autorijder minder verzekeringspremie betaalt is normaal. Dat een roker een duurdere ziektekostenverzekering moet afsluiten misschien ook. Maar dat rijke mensen die statistisch gezien ouder worden dan gemiddeld minder voor hun levensverzekering hoeven te betalen gaat een stap te ver. Interpolis-voorzitter Piet van Schijndel: ,,Er is een einde aan premiedifferentiatie. Als we te ver doorgaan met het inschatten van de risico's, betaalt uiteindelijk iedereen zijn eigen premie en houdt het verzekeringsvak op.''

Branchegenoot Legal & General presenteerde onlangs een levensverzekering die rijkdom beloont. ,,Een dergelijke verzekering doet het aanzien van onze branche geen goed. Bij dit soort zaken moeten we als verzekeraars maatschappelijk stelling nemen'', aldus Van Schijndel.

Premiedifferentiatie kan volgens hem alleen door de beugel wanneer mensen verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor hun daden. Zoals onveilig autorijden en roken. Maar bij rijk of arm geldt dat niet. ,,Misschien leeft die persoon met minder geld wel veel gezonder.'' Dit soort discussies wordt ook actueel bij de gentechnologie, waarbij erfelijke ziekten vroeg te ontdekken zijn. Van Schijndel vreest dat zonder solidariteit dergelijke – potentieel dure – klanten worden uitgesloten.

Maar ook solidariteit kent haar grenzen, weet de Interpolis-directeur uit ervaring. ,,Je kan je bijvoorbeeld afvragen of je nog wel moet uitkeren aan ouders die op grond van hun aansprakelijkheidsverzekering voor de vijfde keer de vernielingen van hun kinderen vergoed willen hebben. Ik weet eerlijk gezegd niet precies wat ik daarvan vind. Laten we daar maar eens met zijn allen over praten.''

Verzekeren is volgens Van Schijndel balanceren tussen solidariteit met de slachtoffers en met de andere premiebetalers. Zo heeft Interpolis vorig jaar met een ondernemer te maken gehad die het ziekteverzuim van zijn personeel wilde claimen: de medewerkers waren echter naar huis gestuurd omdat er een gebrek aan opdrachten was. ,,Dat kunnen we natuurlijk niet tolereren. Daar moeten de andere premiebetalers voor opdraaien.''

Interpolis moest juist in die verzuimpolissen fikse verliezen incasseren. De Ziektewet- en WAO-verzekeringen kwam voor 29 miljoen euro in het rood, tegen een min van 32 miljoen een jaar eerder. ,,Dat probleem zie je bij alle verzekeraars. Na de privatisering van deze verzekeringen zijn we allemaal deze markt ingestapt zonder de risico's te kennen. Mede door premieverhogingen hopen we dit jaar quitte te spelen'', aldus Van Schijndel. Het verlies stak schril af bij de rest van de activiteiten. Interpolis behaalde vorig jaar bij een premieomzet van 3,5 miljard euro een nettowinst van 129 miljoen euro, een stijging van 12 procent.

Het verzekeren tegen het risico van zieke medewerkers wordt volgens Interpolis de komende jaren nog een penibele kwestie. Vooral kleinere bedrijven onderschatten de risico's. Van Schijndel spreekt zelfs van een `Pemba-bom', genoemd naar de wet die de Ziektewet uit de publieke sfeer haalde. Werkgevers die over twee jaar worden bestraft voor WAO-gevallen kunnen in grote moeilijkheden komen. ,,Neem een bedrijf met vijf medewerkers en een loonsom van 300.000 gulden. Een man wordt langdurig ziek. De werkgever moet dan in plaats van 1,5 procent plotseling 5 procent [15.000 gulden] premie betalen; daar komt de doorbetaling van het loon en het betalen van een vervanger bij. Misschien heeft het bedrijf dan wel een existentieel probleem.''

Van de kleinere ondernemers is 30 procent onverzekerd tegen dit soort risico's. Maar de premies bij de particuliere verzekeraar zijn ook niet mals. De verzekering tegen de strafpremie bedraagt zo'n duizend gulden per werknemer, de polis voor doorbetaling van het loon nog eens drie- tot vierduizend gulden. Voor de werkgever die het ziekteprobleem niet serieus neemt is premiedifferentiatie op zijn plaats, vindt Van Schijndel. ,,Vorig jaar zijn de premies bij sommige bedrijven zelfs verdubbeld. Gemiddeld zijn ze met zo'n 20 procent toegenomen.''

De nieuwe wetgeving voor het ziekteverzuim mag problemen opleveren, over het nieuwe belastingplan is Interpolis minder pessimistisch. De verwachting dat fiscaal gedreven producten als de lijfrentepolis een zachte dood zullen sterven is volgens de Rabo-dochter niet terecht. Interpolis is met een omzet van 347 miljoen euro verreweg de grootste aanbieder in Nederland.

Van Schijndel: ,,We hebben eind vorig jaar een daling gezien van de productie, vooral een gevolg van de onzekerheid over de nieuwe regels. Nu zien we al weer een inhaalvraag. Volgens ons zijn er nog steeds ruime mogelijkheden [voor belastingaftrek], maar moeten adviseurs preciezer op de persoonlijke situatie ingaan.''