De Usu braakt as en alles schudt

Vanochtend is de vulkaan Usu op het Japanse eiland Hokkaido tot uitbarsting gekomen. Is het ergste voorbij of moet het nog komen?

Vanochtend vroeg baadde het dorp Sobetsu aan de voet van de Usu nog in een aangename winterzon, die weerkaatste op de laatste resten sneeuw. Maar in korte tijd veranderden grauwe aswolken de omgeving in een spooklandschap, waar het geluid van sirenes overheerste en agenten met stofmaskers de dienst uitmaakten.

Een week lang heeft de bevolking van drie dorpen rond de vulkaan op Japans noordelijkste eiland Hokkaido gewacht op het onvermijdelijke. Een snel groeiend aantal bevingen gaf deze week aan dat de vulkaan weer op springen stond. Vandaag was het eindelijk zover. Net na het middaguur bedekken grote grauwe wolken as en stoom de hellingen. Uren later gaan de bevingen onverminderd door en schieten aanhoudend rookpluimen omhoog. Niemand weet of het ergste nu voorbij is of nog moet komen.

De afgelopen eeuwen kwam de Usu elke dertig tot veertig jaar tot uitbarsting. Vaak met dodelijke slachtoffers. De laatste uitbarsting was in 1978, dus de volgende had eigenlijk nog even op zich moeten laten wachten. Maar ruim tweeduizend bevingen deze week gaven aan dat de Usu ongeduldig werd.

De bevingen zijn een kwelling voor de mensen. Gisteren bereikte het aantal een gemiddelde van honderd per uur, waarvan de helft duidelijk voelbaar. Slapen is vrijwel onmogelijk als het bed continu heen en weer schudt en het pension in zijn voegen kraakt.

,,Zal ik voor alle zekerheid maar vooruit betalen'', vraagt een gast bij het inchecken. ,,Nee hoor'', zegt de pensionhoudster, want sombere gedachten kan de mens maar beter negeren.

Het is mogelijk het gebied te verlaten, maar bijna niemand doet dat. Alleen mensen die direct aan de voet van de vulkaan wonen – zoals het grootste deel van de bevolking van het spookdorp Sobetsu – zijn geëvacueerd, zo'n 10.000 in totaal. Vanochtend werden nog meer mensen naar veiliger oorden gebracht. Het leven in andere dorpen gaat gewoon door. Personeel in winkels of restaurants negeert het schudden. ,,Waar zou je heen moeten?'', zegt de eigenares van een koffiehuis terwijl zij de kopjes weer recht zet. Op tien kilometer van de vulkaan komen vier forse aardbevingen langs in de tijd van één kopje koffie.