`Critici te ver weg van huidige universiteit'

Rector magnificus Wagenaar van de Universiteit Leiden opent de tegenaanval op vijftig hoogleraren die klagen over bureaucratie op de universiteiten.

. Rector magnificus W.A. Wagenaar laat een aantal namen vallen van ondertekenaars van het kritische manifest Naar een universitair reveil. ,,Cliteur? Al lang met pensioen. Van den Dunk? Idem dito. Derkse? Een aanstelling van nul komma nul nul nul één. Couwenberg? Ook al gepensioneerd.''

Volgens Wagenaar staan de hoogleraren (,,voor zover ik ze ken'') ,,te ver weg van de universiteiten om te zien wat er daar speelt''. Hij plaatst daarom ,,kanttekeningen'' bij het gezag waarmee ze spreken. ,,Bovendien'', zegt Wagenaar, ,,hebben zij in feite een anonieme brief geschreven. Vijftig hoogleraren en tien anderen; je weet niet van wie de gedachten komen. Ze kunnen van alles schrijven zonder zich verantwoordelijk te voelen. Het is zo een enorme dolkstoot in de rug van de universiteiten. Daar heb ik geen sympathie voor.''

De hoogleraren menen dat de huidige generatie universiteitsbestuurders te veel is gericht op handhaving van een status-quo. Is er een boekhoudersmentaliteit, zoals ze beweren?

Wagenaar: ,,Dat ze van een status-quo spreken, is een zeer misleidend statement. De werkelijkheid is dat de universiteiten met een overlevingsstrategie bezig zijn, ze hebben de intentie niet te verdwijnen. Het is een gevecht op leven en dood.''

Kunt u dat laatste verduidelijken?

,,Onze financieringsnorm zit op helft van de Europese norm. Fractieleider Melkert van de PvdA heeft afgelopen maandag op het congres van de VSNU (de vereniging van universiteiten) uitgebreid uit de doeken gedaan hoe slecht de overheid met de universiteiten omgaat. Melkert riep zelfs `Hermans, waar bent u', doelend op VVD-minister van Onderwijs die toch zijn coalitiegenoot is. Universiteiten beconcurreren elkaar keihard; het gaat om alles: geld, studenten, de beste docenten, onderzoekers, bestuurders. Alles pikken we van elkaar af. Tien jaar geleden gebeurde dat niet. Geen methode wordt daarbij geschuwd. Dat leidt tot dingen die universiteiten niet zouden moeten doen, bijvoorbeeld het opzetten van modestudies met heel geringe kosten en veel studenten, zoals communicatiewetenschappen. Wij in Leiden doen daar niet aan mee, maar betalen er wél voor, want zo zijn de regels nu eenmaal.''

De vijftig hoogleraren schermen met de gang van zaken op de Amerikaanse universiteiten, waaraan Nederland een voorbeeld zou moeten nemen.

,,Het zit me ontzettend dwars dat we steeds met de Verenigde Staten worden vergeleken. Het Massachusetts Institute of Technology (MIT) is steenrijk, het kan alles wat ze wil. Wij niet. Vergeet ook niet dat de opleiding in de Verenigde Staten vier plus vier jaar duurt, zodat MIT allerlei leuke dingen kan doen. Hier duurt de opleiding vier plus nul jaar. Het is dus een unfaire vergelijking. Pas over mijn lijk wordt de studieduur hier verlengd, zeggen de ministers van Onderwijs.''