Vergrijzing in Japan leidt tot omstreden nieuw AOW-stelsel

Het Japanse parlement heeft deze week een omstreden hervorming van het Japanse AOW-stelsel doorgevoerd wegens sterke vergrijzing van de bevolking. Uitkeringen zijn verlaagd met 5 procent en de pensioengerechtigde leeftijd is verhoogd van zestig naar 65 jaar.

Door een extreem laag geboortecijfer – 1,38 in 1998 en nog elk jaar dalend – ziet Japan zich geconfronteerd met enkele problematische vooruitzichten. Zo zal de Japanse bevolking vanaf 2005 gaan krimpen. In 1997 stonden tegenover elke gepensioneerde nog 4,4 werknemers. maar in 2050 zal dit zijn gedaald tot 1,5 per gepensioneerde als de huidige trend zich voortzet. Aangezien in het Japanse AOW-stelsel de betaalde premies direct worden uitbetaald aan de pensioengerechtigden wordt het stelsel bij deze tendens onbetaalbaar.

Zo'n 30 procent van de Japanners ontduikt momenteel betaling van de AOW-premies, zo berichtte de televisiezender Asahi gisteren, omdat veel burgers niet verwachten zelf ooit AOW te ontvangen, of veel minder dan ze in de loop der jaren aan premies betalen. In Japan moet iedereen boven de twintig, ook studenten, deze premie betalen, maar velen melden zich niet aan. Wantrouwen in de overheid is groot.

De nieuwe wet voorziet in een verhoging van de overheidsbijdrage, anders dan de geïnde premies, maar vult niet in hoe dat moet worden gefinancierd. De oppositie meent dan ook dat de regering om de hete brij heenloopt wegens de verkiezingen die dit jaar op het programma staan.

Sommige oppositiepartijen en ook de kleinste partij in de coalitie willen dat de regering de BTW verhoogt om het stelsel te betalen. Ook al zou dat onpopulair zijn, het zou de bevolking in ieder geval zekerheid geven over de toekomst.