Verdeeldheid over vrije gasmarkt

Coalitiepartijen VVD en D66 staan vooralsnog alleen in hun steun voor een versnelde liberalisering van de gasmarkt. De PvdA ziet nog te veel risico's voor kleinverbruikers, milieu en veiligheid om nu akkoord te gaan met de Gaswet.

Dat bleek gisteren en vanmorgen bij de behandeling van de Gaswet in de Tweede Kamer. De Gaswet beoogt de gasmarkt stapsgewijs vrij te maken, zodat alle gebruikers binnen enkele jaren vrij zijn hun eigen leverancier te kiezen. Nu mogen alleen grootverbruikers hun eigen leverancier kiezen, in 2002 volgen de middelgrote gebruikers en minister Jorritsma (Economische Zaken) wil uiterlijk in 2004 ook de kleinverbuikers die vrijheid geven. Het openbreken van de monopolistische gasmarkt vloeit voort uit een Europese richtlijn die lidstaten verplicht energiesectoren deels te liberaliseren.

De PvdA staat binnen de coalitie vooralsnog alleen in haar wens een verbod in te stellen tegen verkoop van de regionale gasdistributienetwerken en tegen versnelling van het vrijmaken van de gasmarkt. PvdA'er Witteveen vreest dat bij verkoop van de netten, die nu in overheidshanden zijn, een monopolie in private handen ontstaat. VVD en D66 menen dat een goede toezichthouder op de vrije markt afnemers van gas voldoende waarborgen biedt. Het CDA stelde voor de toezichthouder voor de elektriciteitsmarkt (Dte) ook bevoegdheden te geven op de gasmarkt.

Het CDA liet gisteravond doorschemeren eventueel akkoord te willen gaan met een versnelde liberalisering, mits aan een groot aantal voorwaarden ter bescherming van de kleine verbuikers wordt voldaan. Van den Akker (CDA): ,,Voor het CDA weegt zwaar dat het kabinet de tuinders tegemoet moet komen.''

De glastuinbouw kan sowieso op brede steun van de Kamer rekenen. Een ruime meerderheid van de Kamer wil de glastuinbouw tot minimaal 2004 onder de beschermde afnemers laten vallen in plaats van tot 2002. Nu bedingen glastuinders, grootverbruikers van gas, een lagere prijs per kubieke meter. In een vrije markt is die zekerheid er niet.

Minister Jorritsma toonde vanmorgen begrip voor de situatie van de tuinders. Minder lovend was ze over het verzet van de PvdA tegen een versnelling. Jorritsma herinnerde aan de Europese top in Lissabon, vorige week, waar nagenoeg alle Europese lidstaten zich hebben uitgesproken voor een versnelde liberalisering. ,,Dat geeft me hoop dat ik ook mevrouw Witteveen mee kan krijgen'', aldus de minister.

Ondanks de felle kritiek van de PvdA op het wetsvoorstel bood Kamerlid Witteveen ook al een opening voor Jorritsma. ,,Het rumoer dat een gepland verbod op verkoop van de netten in de sector heeft veroorzaakt maakt dat we nog eens goed naar de effecten van een verbod willen kijken'', aldus Witteveen. VVD en D66 zien daarin een tot nu toe niet uitgesproken steun voor het voorstel en gaan ervan uit dat de PvdA bij zal draaien en toch voor de wet zal stemmen.

Vandaag rondt de Kamer de behandeling van de Gaswet af. Volgende week stemmen de fracties erover.