Meevallers nog hoger dan gedacht

Minister Zalm (Financiën) heeft de definitieve omvang van de uitgavenmeevallers berekend. De bedragen vallen nog gunstiger uit dan eerder deze maand becijferd door het Centraal Planbureau.

Ongecorrigeerd voor inflatie en verwachte loonstijging gaat het om 5 miljard gulden extra dit jaar en 6,5 miljard in 2001. Dat staat in de `kaderbrief' die Zalm gisteren naar het kabinet heeft gestuurd. De kaderbrief vormt de basis voor de onderhandelingen over de komende begroting, waarmee het kabinet over twee weken begint. Over de verdeling van de inkomstenmeevallers neemt het kabinet later een beslissing.

Met deze meevallers kunnen de extra uitgaven die zijn afgesproken in het regeerakkoord, een jaar worden vervroegd. De departementen hebben echter meer geld voor nieuwe uitgaven gevraagd dan er beschikbaar is.

Het Centraal Planbureau kwam twee weken geleden uit op een uitgavenmeevaller van 4 miljard gulden voor dit jaar, en van 5,5 miljard in 2001.

Na correctie voor inflatie, de verwachte loonstijging voor dit en komend jaar en de extra uitgaven voor de vergoeding aan de joodse en zigeunergemeenschap (680 miljoen gulden), blijft er van de uitgavenmeevaller `netto' net genoeg over om de extra uitgaven zoals voorzien in het regeerakkoord naar voren te halen. Deze bedragen kunnen dan al dit en volgend jaar worden uitgegeven. Het gaat om extra geld voor zorg, onderwijs en infrastructuur.

Voor het naar voren halen van de uitgaven is dit jaar 1,7 miljard gulden extra nodig, en voor 2001 een bedrag van 2,2 miljard. Na de genoemde correcties beschikt het kabinet de komende twee jaar jaarlijks over drie miljard gulden extra.

Voor 2002 heeft het kabinet dan de handen vrij om eventueel nogmaals extra uitgaven te doen, bovenop de in het regeerakkoord afgesproken uitgaven. Zalm verwacht voor dat jaar een uitgavenmeevaller van 2 miljard gulden.

Het EMU-saldo (het begrotingssaldo volgens de criteria van de Europese Unie) komt dit jaar op 0,5 procent (ongeveer 4 miljard gulden). Voor volgend jaar verwacht Zalm een overschot van 0,25 procent. In 2002 houdt de minister rekening met een tekort van 0,25 procent. Dat wordt onder meer veroorzaakt door het nieuwe belastingstelsel, dat gepaard gaat met een algehele lastenverlichting.

Minister Zalm constateert na een inventarisatie dat de wensen van zijn collega's uitstijgen boven de mogelijke extra uitgaven. Vooral Onderwijs (hogere salarissen), Volksgezondheid en Sociale Zaken (aanpak van de zogenoemde armoedeval) doen een beroep op Zalm. Alle departementen hebben naar eigen zeggen voor 2002 ruim 10 miljard gulden extra nodig, vijf keer meer dan Zalm extra beschikbaar heeft.