Zelfmoord sekte was massamoord

Wat leek op een collectieve zelfmoordactie van een occulte Oegandese sekte twee weken geleden, was vermoedelijk moord met voorbedachten rade door de sekteleiders op hun volgelingen. In de afgelopen dagen ontdekte de politie massagraven elders in Oeganda op terreinen van de sekte. Het totale aantal slachtoffers is daarmee opgelopen tot boven de zevenhonderd.

Op 17 maart zou de wereld vergaan, zo predikte de 68-jarige Joseph Kibweteere van de Beweging voor de Terugkeer naar de Tien Geboden van God. Bij het hoofdkantoor van de sekte in het dorpje Kanungu in Zuidwest-Oeganda verzamelden hij en enkele medeleiders honderden volgelingen. Hij hield één dag feest en organiseerde de volgende dag een kerkdienst waarna alle leden collectief zelfmoord pleegden door de afgesloten kerk in brand te steken. Dit leek de toedracht toen twee weken geleden de verkoolde resten van honderden sekteleden in Kanungu werden gevonden.

In werkelijkheid ging het vermoedelijk om een slim complot van Kibweteere. ,,Het was een plan om mensen te vermoorden en we vermoeden dat de leiders op de vlucht zijn'', aldus Assuman Mugenyi, woordvoerder van de Oegandese politie.

Sekteleider Kibweteere voorspelde aanvankelijk het einde van de wereld voor eind vorig jaar. Hij gaf zijn volgelingen opdracht al hun spullen te verkopen en de opbrengst aan de sekte af te staan. Toen het einde van de wereld uitbleef, vreesden de leden dat ze voor de rest van hun leven paupers zouden zijn. Sommige leden zetten Kibweteere onder druk om hun geld terug te krijgen. Dat leidde vermoedelijk tot een slachtpartij.

De politie vond enkele dagen geleden bij Kanungu talrijke lijken in een toiletput. Volgens de eerste aanwijzingen werden deze mensen in de afgelopen maanden met hakbijlen en vergif aan hun eind geholpen.

Vervolg OEGANDA: pagina 4

OEGANDA

Lot van de sekteleider blijft duister

Vervolg van pagina 1

Nog steeds is niet duidelijk of Kibweteere zelf bij de brand in de kerk is omgekomen. Zijn auto die op 16 maart nog in Kanungu werd gesignaleerd, bleek de volgende dag na de verbranding nergens meer te bekennen. Kanungu ligt 25 kilometer van de grens met Congo, een chaotisch land waar hij gemakkelijk kan onderduiken. Volgens één ooggetuige zou Kibweteere samen met een assistent vlak vóór de brand de kerk hebben verlaten.

De ontdekte graven elders in Oeganda doen vermoeden dat Kibweteere al eerder conflicten had met zijn volgelingen. Van de lijken blijken de schedels ingeslagen en bij één lijk was er een touw om de nek gebonden. Onder de slachtoffers bevinden zich tachtig kinderen.

De Oegandese krant de Monitor publiceerde in het weekeinde een vraaggesprek met een vrouw die achttien familieleden bij de brand verloor. In 1997 stierf haar moeder in een kamp van de sekte waarna ze tevergeefs bij de autoriteiten aandrong op een onderzoek naar de groep.

,,Ik vertelde ze over berichten dat vele mensen in het kamp van de sekte waren overleden door honger en gebrek aan medicijnen'', aldus de vrouw. ,,Ik vertelde ze dat er mensen stierven in het kamp en dat er sprake was van schending van de rechten van de mens. Maar er werd geen actie ondernomen.''

Het dreigend conflict met leden die hun bezittingen terugeisten, bracht de sekteleiders tot een wanhopige maar radicale oplossing. Kibweteere riep 17 maart uit tot het einde van de wereld om een confrontatie met zijn volgelingen te voorkomen. Op die dag stak hij de kerk met zijn volgelingen in brand.