Muntz

De commotie over de affaire-Muntz bij de VPRO begint lichtelijk hysterische trekken te krijgen. Dergelijke mediarelletjes dat weten we uit een alweer tamelijk grijs verleden hebben hun eigen dynamiek. Het begint met een omstreden programmaonderdeel en het kan eindigen met drollen in de brievenbus van de betrokken maker, een woedeaanval van Henk van der Meyden en een berisping door de minister van cultuur.

Dat overkwam de VPRO bijna dertig jaar geleden toen men een mevrouw die sterk op de koningin leek, spruitjes liet schoonmaken in een programma van `Barend Servet'. De minister (Engels) vond het `miezerig en misselijk' en `een miskenning van de koninklijke waardigheid'. Maar zijn officiële berisping werd een jaar later alweer vernietigd door de Kroon. Niks gevaar voor de openbare orde en de goede zeden, vond men daar.

In diezelfde periode gingen Kees van Kooten en Wim de Bie over de schreef in het satirische VARA-programma Hadimassa. In het item `Weerzinwekkende gesprekken' parodieerden ze de rage om grappen over joden te maken. ,,Zeg weet je waarom zoveel joden vergast zijn? Omdat het gratis was...'', aldus Kees en Wim. De parodie werd niet begrepen, de minister (diezelfde) vond het weer `ontoelaatbaar' en de VARA-leiding moest samen met de makers – ijlings haar excuses aanbieden.

In de affaire-Muntz herhaalt de geschiedenis van de opgeblazen, morele verontwaardiging zich, maar met dit verschil dat Henk van der Meyden de volkswoede nu met een gerust hart kan overlaten aan de VPRO-medewerkers zelf én aan Harry Mulisch. Onder die VPRO-medewerkers ontstond een actie om bij de leiding het ontslag van de collega's Muntz en Van de Wint af te dwingen. Ik vond dat buitengewoon onsympathiek. Mensen die andere mensen aangeven, daar komt vaak een hoop ellende van.

Harry Mulisch gooit als beroemde cultuurdrager nog wat kolen op het vuur door zo pontificaal mogelijk zijn lidmaatschap van de VPRO op te zeggen. Zouden wij nu de boekhandels om een boycot van de boeken van Mulisch moeten verzoeken, omdat deze schrijver tot op de dag van vandaag een onfrisse dictator als Fidel Castro verdedigt? Lijkt me al even onzinnig. Iedere schrijver heeft net als iedere omroep recht op zijn fouten en afwijkingen.

Wat moeten de Nederlanders die niet naar Waskracht! hebben gekeken, inmiddels wel niet denken? Die zullen veronderstellen dat de VPRO twee jonge neonazi's naar Oostenrijk heeft gestuurd om Haider bij te staan en joden met een fles Zyklon B op de vlucht te jagen. In werkelijkheid gaat het hier, net als destijds bij Van Kooten en De Bie, om een mislukte vorm van (politieke) satire. Ook Muntz en Van de Wint zullen het wel goed bedoeld hebben, maar ze kozen de verkeerde middelen. In vorige gevallen hun aardige aanvallen op Frequin, Ratelband en de Amerikaanse dominees liep het goed af, nu overspeelden ze hun hand. Kan gebeuren. Moeten ze daarom zó verketterd worden? Toe nou.