Kleine pakketjes met veel haast

Door het gemak van Internet bestellen mensen en bedrijven niet meer, maar wel vaker. Het is juist een van oudsher `log' bedrijf dat hier het meest van profiteert: de koerier. De opbrengsten uit e-commerce laten wel nog even op zich wachten.

Je zou bijna vergeten dat de cd die je vanuit je woonkamer met een muisklik bestelt en betaalt en enkele dagen later in je woning ontvangt, nog een fysieke weg moet afleggen. Het is hetzelfde asfalt dat die cd voor de opkomst van het Internet bereisde, alleen toen gedreven door de wekelijkse bestellingen van de muziekhandel, via de telefoon of de fax.

Het verschil met enkele jaren geleden is dat consumenten en bedrijven nu vaker bestellen, door het gemak van Internet en andere elektronische verkoopkanalen. In een economie waarin producten steeds meer de weg naar de klant weten te vinden, in plaats van andersom, is er een grote winnaar: het koeriersbedrijf dat deze producten bij de mensen en bedrijven aflevert.

Bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer van TPG sprak gisteren de verwachting uit over drie jaar drie procent van de totale omzet uit Internet-orders van bedrijven te halen, wat ruim een half miljard gulden is. Voor veel webwinkels is de opslag en bezorging van de producten het meest kostbare en ingewikkelde deel van de handel. Enthousiaste ondernemers in de Verenigde Staten, waar nog altijd beduidend meer handel via het Internet gaat dan hier, besteedden in de pioniersjaren vooral veel tijd aan het uiterlijk van de website. Het virtuele loket moest er mooi uitzien en erg snel zijn. Nadat eind vorig jaar een groot gedeelte van de via het Internet bestelde cadeaus pas na de feestdagen bezorgd kon worden omdat de Internet-bedrijfjes de drukte niet aankonden, kwam de rest van de verkoopketen in de schijnwerpers te staan. De opslag en distributie van de producten verdiende meer aandacht. Het kreeg zelfs een naam: e-fulfillment, de virtuele beloftes moesten eens waargemaakt worden.

Voor de koeriersdiensten betekent dit vooral: kleinere pakjes. ,,Het volume verandert niet'', zegt Peter Bakker, financieel directeur van TNT Postgroep (TPG). ,,maar in hetzelfde aantal vrachtwagens zitten nu veel pakjes met haast. Daar verdienen wij op.'' Klanten van internationale expressbedrijven als TPG en United Parcel Services (UPS) stellen steeds meer eisen aan tijd. Pakketten en documenten moeten sneller van A naar B, bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer presenteerde gisteren een nieuwe service van TPG die artikelen van en naar elk Europees land binnen een dag bezorgt.

Maar vooral moeten pakjes meer `op tijd' geleverd worden, in de meest letterlijke betekenis van het woord. De belofte dat de koerier binnen een week met het gewenste televisietoestel aan de deur staat verkoopt zichzelf niet meer: 'binnen een week' werd 'woensdag' werd 'in de ochtend' en is nu 'tussen tien en elf'. Ook willen klanten ieder moment van de dag kunnen zien waar dat ene pakje zich bevindt. ,,Gemiddeld eenderde van de vragen die we krijgen gaan over de verblijfsstatus van een pakket'', zegt Jos Dujardin van UPS, ,,op onze website krijgen we een miljoen `tracks' per dag.

Dat de vier grote internationale expressbedrijven TPG, UPS,

FedEx en DHL zich vooral op de zakelijke markt richten is dus geen verrassing. De distributienetwerken van de koeriers zijn van oudsher ingesteld op zakenpartners, de verwachte groei in die markt is veel groter dan in de consumentenmarkt, je levert meerdere bestellingen op een adres en in een bedrijf is altijd wel iemand aanwezig om deze bezorging in ontvangst te nemen. Bovendien gaan bij TPG bijvoorbeeld veel via Internet bestelde consumentengoederen met de post mee.

TPG ontwikkelde een nieuw systeem (@TNT) en ging allianties aan met twee Amerikaanse softwarepartners om het orderbeheer, de betalingsverwerking, de opslag, het transport en de aflevering van goederen aan elkaar te verbinden. UPS besteedt enkele van deze taken uit aan derden.

Als het aan de koeriersbedrijven ligt, hoeft een Internet-winkel zich alleen nog maar met zijn site bezig te houden en het bedrijf op tijd in te richten naar de logistieke capaciteiten van de vervoerders. De expressdiensten leggen vervolgens de link tussen website en logistiek. ,,Het enige waar we niet op ingesteld zijn is het vervoeren van voedsel'', zegt Bakker van TPG. Ideaal gezien zouden de hoge voorraadkosten moeten verdwijnen. Internet-ondernemers houden de opslag nog vaak in eigen hand. Maar de expressbedrijven zijn niet bang voor concurrentie van hun klanten, die mogelijk steeds meer zelf in handen zullen nemen: ,,te kostbaar'', meent Bakker. ,,Onmogelijk'', denkt Dujardin: ,,De markt is te competitief om met halve vrachtwagens te rijden, dat betekent de dood voor elk bedrijf.''

De winst die koeriersbedrijven uitsluitend uit elektronische handel op de consumenten- of de zakelijke markt halen is marginaal: ,,De opbrengst is nu nog immaterieel'', zegt Bakker. Met de investeringen lopen de expressbedrijven vooruit op de voorspelde groei van e-commerce. De overkoepelende belangenorganisatie European Express Organisation (EEO) verwacht dat de Europese expressindustrie tot 2015 per jaar 18 procent toeneemt.