Voor eeuwig vijanden

Clemens Westerhof en Jo Bonfrère vochten zaterdag in Lagos een lang lopend conflict uit. Bonfrère ging als trainer van Nigeria op de schouders. Westerhof werd als trainer van Zimbabwe van het veld gestuurd en riep iets over omkoping.

Nederlandse voetbaltrainers, Jo Bonfrère en Clemens Westerhof, beheersten de afgelopen week het sportnieuws in Nigeria. De olympisch kampioen van 1996 ontmoette in Lagos Zimbabwe voor de beslissende kwalificatiewedstrijd in groep A voor de Spelen van Sydney. Tussen 1989 en 1994 trainden Westerhof (nu coach van Zimbabwe) en Bonfrère (nu coach van Nigeria) samen de nationale ploeg van Nigeria. Westerhof was destijds `de baas'. Zaterdag verloor `zijn' Zimbabwe met 4-0, waardoor het Nigeriaanse elftal van Bonfrère zich voor de Olympische Spelen plaatste.

Nigeria moest het duel van afgelopen zaterdag met vier doelpunten verschil winnen om zich te kwalificeren. Zimbabwe had voldoende aan een gelijkspel om zich voor het eerst in de geschiedenis te plaatsen voor de Spelen.

De trainers trokken tijdens het duel volop de aandacht omdat zij staande langs de zijlijn hun spelers luid aanmoedigden. Na twintig minuten werd Westerhof van het veld gestuurd, omdat hij een beslissing van de scheidsrechter luidkeels in twijfel trok. Maar de coach weigerde het veld te verlaten. De spelers negeerden vervolgens zijn commando om met hem mee te gaan. De wedstrijd werd bijna tien minuten opgehouden. Uiteindelijk werd de luid protesterende Westerhof door veiligheidsmensen mee de spelerstunnel ingenomen.

Aan het duel ging al een psychologische oorlog vooraf. Toen de ploeg van Zimbabwe in Lagos arriveerde, verkaarde Westerhof dat hij blij was om weer in Nigeria te zijn. Maar hij vertelde ook dat zijn spelers het toegewezen hotel weigerden omdat het ,,beneden niveau'' was. Het duel tegen Nigeria omschreef hij als een wedstrijd waarin ,,een oude rekening vereffend'' moest worden. ,,De Nigerianen willen oorlog, dus krijgen ze het ook. ,,Ik heb nog nooit een wedstrijd in het nationale stadion verloren, deze verlies ik ook niet.'' Bonfrère antwoordde: ,,Nigeria speelt tegen Zimbabwe, niet tegen Westerhof.''

De twee Nederlanders leven al jaren met elkaar op voet van oorlog. De vijandschap dateert van 1994 toen Westerhof opstapte als trainer van Nigeria. Zijn assistent Bonfrère werd zijn opvolger en won vervolgens in 1996 met Nigeria olympisch goud in Atlanta. In een interview in 1995 zei Bonfrère dat hij het zijn voormalige baas kwalijk nam dat hij hem een medaille had onthouden nadat Nigeria in 1994 de Afrika Cup had gewonnen. ,,Ik mocht van hem geen medaille aannemen. Dat is de oorzaak van onze ruzie. Op dat moment was onze vriendschap verbroken. Ik heb veel gedaan om het team op te bouwen. Het gaat mij niet alleen om het geld, andere zaken – zoals een medaille – zijn ook belangrijk.''

Westerhof sloeg terug. Hij nam het zijn voormalige assistent kwalijk dat hij de functie van bondscoach had aanvaard. ,,Hij heeft mij gepasseerd. Hij is een man die niet te vertrouwen is. Hij is een groene slang in groen gras.''

Behalve de controverse tussen Westerhof en Bonfrère, speelde nog een affaire. In 1996 speelden Nigeria en Zimbabwe tegen elkaar in een kwalificatiewedstrijd voor de Spelen van 1996. Zimbabwe verloor met 2-0 en werd daardoor uitgeschakeld, maar de voetbalbond van Zimbabwe (ZIFA) beschuldigde Nigeria ervan dat die ploeg een doelman had opgesteld die ouder was dan de maximale leeftijdsgrens van 23 jaar. Zimbabwe diende een protest in bij de FIFA, maar wegens gebrek aan overtuigend bewijs schoof de wereldvoetbalbond het protest terzijde en mocht Nigeria Afrika vertegenwoordigen in Atlanta. Bonfrère leidde Nigeria vervolgens naar olympisch goud.

De openingsfase van de wedstrijd was zaterdag adembenemend. Ajacied Ikedia dwong de keeper van Zimbabwe al in de eerste minuut met een verrassende volley tot een knappe redding. Vlak voor rust scoorde Nigeria twee keer dankzij oud-Heerenveen speler Ebiede. In de tweede helft miste dezelfde speler een strafschop, maar twee minuten voor het einde scoorde Aiyegbeni het derde Nigeriaanse doelpunt en in de laatste minuut maakte Ikedia het voor de kwalificatie noodzakelijke vierde doelpunt.

Bonfrère werd na afloop door de fans op de schouders genomen. Ze zongen hem toe: ,,Bonfrère is een magiër, hij is beter dan Westerhof.'' ,,Ik ben geen magiër'', zei Bonfrère. ,,Iedereen verdient lof. Ik heb er slechts voor gezorgd dat de spelers de juiste mentaliteit hadden om te blijven aanvallen en doelpunten te scoren.''

Westerhof bleef mopperen. Hij beschuldigde de Nigerianen van omkoping. ,,De Nigerianen speelden met een speler die te oud was, ze lieten de scheids- en grensrechters in hetzelfde hotel logeren als hun spelers en hebben er ook voor gezorgd dat de sterkste man van Zimbabwe van het veld werd gestuurd.'' Daarmee verwees hij naar zichzelf. ,,We gaan een protest indienen bij de FIFA en zullen er alles aan doen om de wedstrijd opnieuw te laten spelen, maar dan wel op neutraal terrein.''