Greenpeace haalt beleggers links in

Nederlandse aandeel- houders kunnen hun stem verheffen op vergaderingen van aandeelhouders. Greenpeace heeft de primeur bij Koninklijke Olie. Professionele beleggers zijn verrast over de actie: vindingrijk, maar oneigenlijk.

Een vreemde eend in de bijt was Greenpaece zeker, erkent campagneleider D. Samsom, maar het resultaat was boven verwachting. Tussen de chique privé-banken voor rijke beleggers, de koopsompolis-experts en de verkopers van beurskoerseninformatie had ook Greenpeace een stand op de beurs Geldzaken.

De actiegroep vond daar ,,een paar honderd'' aandeelhouders van Koninklijke Olie/Shell bereid mee te helpen met haar actie om het concern te bewegen meer te investeren in een fabriek voor zonnepanelen. De Shell-beleggers hebben ter plekke een deelnameformulier ingevuld, waarmee Greenpeace op de aandeelhoudersvergadering van Shell op 9 mei haar pleidooi voor extra investeringen in zonne-energie kracht wil bijzetten.

De respons was ,,veel groter dan wij dachten'', zegt Samsom. De aandeelhouders die zich achter Greenpeace schaarden bleken gemiddeld even grote pakketten aandelen te bezitten als Greenpeace zelf: effecten ter waarde van een half miljoen gulden. Greenpeace kocht de aandelen enkele weken geleden om gebruik te maken van een proef met nieuwe regels op basis waarvan beleggers meer invloed kunnen uitoefenen op het bestuur van ondernemingen. Daarna wil Greepeace haar aandelen weer verkopen.

Grote professionele beleggers, zoals pensioenfondsen, die hun stem luider willen laten klinken op bijeenkomsten van aandeelhouders, zijn verrast dat juist Greenpeace de primeur van directe actie heeft. ,,Ik heb respect voor hun vindingrijkheid'', zegt P. de Koning, algemeen directeur van het Spoorwegpensioenfonds en voorzitter van de Stichting Corporate Governance. ,,Maar het is een beetje oneigenlijk gebruik.''

Hij vindt dat Greenpeace hier niet als aandeelhouder optreedt, maar als belangengroepering. Daarvoor zijn wat hem betreft de regels voor zeggenschap niet veranderd. ,,Ik denk dat mijn collega's in de pensioenfondswereld daar wel een beetje gelijk over denken.''

De Stichting Corporate Governance is een platform voor onderzoek en informatie van de meeste grote Nederlandse pensioenfondsen over zaken die betrekking hebben op zeggenschap in – en het bestuur van – beursfondsen.

Samsom zegt zonder uitzondering positieve reacties te hebben gehad van professionele beleggers. Enkele pensioengiganten, zoals ABP, hebben de afgelopen jaren normen ontwikkeld om ook duurzaamheid als criterium mee te wegen in hun beleggingsbeslissingen. Samsom weet echter al dat beleggers als ABP liever achter gesloten deuren bilateraal zakendoen met een groot bedrijf dan in een openbare aandeelhoudersvergadering. ,,ABP zal daar niet zijn gewicht in de schaal leggen.''

De Koning van de Stichting Corporate Governance vindt het fout dat beleggers op de stoel van de ondernemer gaan zitten en vreest dat andere bedrijven, die minder ophebben met grote invloed van aandeelhouders, zullen reageren in de trant van: nu zie je wat er van komt.

Dit jaar kunnen Nederlandse beleggers in een aantal ondernemingen, bij wijze van proef, voor het eerst gebruik maken van een directe informatielijn met `hun' bedrijf. Dat kon tot voor kort alleen omslachtig, doordat Nederlandse beursgenoteerde bedrijven niet weten wie hun (`kleine') aandeelhouders zijn. In tegenstelling tot de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben bedrijven geen registers met namen en adressen van aandeelhouders, die het mogelijk maken hun informatie toe te zenden als financiële jaar- en kwartaalverslagen.

Via de grote banken, die de bulk van de aandelen van beleggers bewaren, houdt een groep bedrijven – waaronder ABN Amro, Aegon, Philips en Shell – een proef waarbij beleggers het betrokken beursfonds kunnen laten weten dat zij aandeelhouder zijn en informatie willen ontvangen. Zij moeten daarvoor hun bank machtigen het bedrijf daarvan in kennis te stellen.

Om ook verkeer van beleggers naar onderneming mogelijk te maken kunnen aandeelhouders die een bepaald aantal effecten bezitten eigen voorstellen rondsturen aan de andere beleggers. Greenpace wilde daarvan gebruik maken door 20.000 folders via Shell te verspreiden, maar daar heeft het concern geen zin in. Terecht, vindt De Koning, anders is het eind zoek. ,,Iedereen heeft op Shell wel iets aan te merken.''

Toch helpt Shell wel, zegt Samsom eigener beweging. Met het jaarverslag stuurt Shell ook een brief mee dat Greenpeace informatie wil geven over extra investeringen in zonne-energie. Via een antwoordnummer kan de belegger de folder aanvragen. Op kosten van Greenpeace. Samsom: ,,Dat was het sowieso geweest.''