Euromast 40 jaar

,,Elke dag kwamen er honderden mensen kijken en iedereen leefde mee'', zegt P.M. Jiskoot (80), destijds montage-inspecteur bij Werkspoor. Hij haalt een vergeeld document uit zijn zak en wijst op de planning: 131 uur. Het moeilijke karwei was al na 125 uur geklaard: de montage van het 250 ton wegende eivormige Kraaiennest, met restaurants, keuken en opslagruimten, honderd meter boven de grond. De totale bouw, waarbij voor het eerst glijbekisting werd toegepast, nam 23 dagen, een uur en 59 minuten in beslag. Op 25 maart 1960 opende prinses Beatrix de 104 meter hoge Euromast, het symbool van de wederopbouw van Rotterdam.

Na de eerste tien jaar en zes miljoen bezoekers was de Euromast al `ingehaald'. In 1968 kwam het gebouw van de Medische Faculteit aan de Westzeedijk, een steenworp verderop, gereed en dat is tien meter hoger. De Euromast moest mee in de race. Op 30 mei 1970 kwam de Space Tower er bovenop. Van 185 meter hoogte kun je dertig kilometer ver zien. Sinds 1994 biedt de roterende Space Cabin een Space Adventure met het geluid van raketten. Die attracties konden niet voorkomen dat het aantal bezoekers geleidelijk afnam van jaarlijks 800.000 in de zeventiger jaren tot nu zo'n 200.000 per jaar, nog net niet verliesgevend.

,,De Euromast is een beetje oubollig geworden. Het is niet langer een unique selling point'', zei directeur David Beesemer van Mediamax, de eigenaar van het gebouw, twee jaar geleden. Hij ontvouwde een plan voor een `Rotterdam Tower' van 350 meter hoog, met bijna 300 appartementen, kantoren, restaurants, bouwkosten 150 miljoen gulden. De Euromast zou in de nieuwe `tower' opgaan. `Foeilelijk en onzinnig', vond Jan van Duin, een medewerker van het architectenbureau H.A. Maaskant, die als de belangrijkste geestelijk vader van de Euromast geldt. Ook veel Rotterdammers protesteerden.

Voor de gemeente waren de plannen te hoog gegrepen. De bouw van een gigantische toren naast de ingang tot de Maastunnel vergt kostbare ingrepen. Die gaan deels ten koste gaan van het Park, en dat is heilig. Een hoge kolos naast de Maas is strijdig met de opvatting dat de rivier het dal moet zijn in een stedelijk landschap met de hoogste gebouwen als bergen rondom.

Het veertigjarig bestaan van de Euromast werd gisteren gevierd met een feestje. Bezoekers mochten gratis naar boven. De belangstelling viel tegen. De Euromast is een monument geworden, een symbool uit het verleden. Toen de Space Tower gereed kwam, zeiden voetbalfans dat de Europa Cup in de top moest worden opgehangen, `zodat ze 'm ook in Amsterdam kunnen zien'. Maar zelfs van 350 meter hoog is Amsterdam niet zichtbaar. En omdat Feyenoord nooit meer de Europa Cup zal winnen, kan de Euromast blijven wat ze is: een toren die een fraai uitzicht biedt op Rotterdam.