DE HAAGSE STAAT

PREMIER ONTDEKT CYBERSPACE...

De minister-president laat vragen of u zich onmiddellijk wilt bekeren tot de informatie- en communicatietechnologie. Twee jaar geleden nog was de premier zelf een digibeet. Bij Astrid Joosten op televisie en in de film `De Keuken van Kok' was te zien hoe de premier zat te schutteren met beeldscherm en muis. Inmiddels heeft hij bijgeleerd. Sinds afgelopen zomer heeft hij computerles gehad. Een privé-docent heeft hem op zaterdag thuis in Amsterdam-Osdorp ingewijd in de wereld van Windows en web. Onlangs heeft Kok zijn staf verzocht een computer met Internetaansluiting te installeren op zijn bureau in het Torentje.

Wim Kok in Cyberspace. Het zou tijd worden. Afgelopen woensdag brak hij, samen met Annemarie Jorritsma, op de Opiniepagina van deze krant een lans voor de elektronische snelweg. Tussen de USA en de EU gaapt een computerkloof die steeds breder dreigt te worden, zo doceerden de premier en de vice-premier. Het was de opmaat naar de `dotcom-top' in Lissabon, waar Internetgebruik werd gelanceerd als panacee voor een economisch matig presterende Unie.

ICT móet. Maar politici bewegen zich, gemiddeld genomen, bepaald niet in de voorhoede van computerpioniers. Radiojournalist Jaap de Bruijn stuurde onlangs een e-mailtje naar 120 Tweede-Kamerleden van wie het adres op de site van de Kamer vermeld staat. Zijn verzoek luidde: wilt u mij even, via de `reply'-knop, laten weten of u per e-mail bereikbaar bent? Twee PvdA'ers, Rik Hindriks en Martin Zijlstra, wonnen de race. Zij reageerden binnen twee uur. D66'er Bert Bakker eindigde op drie, na vijf uur. Vijftig Kamerleden volgden binnen twee dagen, nog eens achttien bleven binnen de week en de rest had twee à drie weken nodig. Van ruim veertig Kamerleden werd niets vernomen.

...MAAR KAMER IS AMPER `ON LINE'...

Er valt dezer dagen geen krant open te slaan of de lof op de `nieuwe economie' wordt erin bezongen. De wereld één markt, de wereldbevolking één community, nooit meer inflatie, overal informatie en aan de digitale horizon gloort de directe democratie naar Atheens model. Dit alles met dank aan grenzeloos slimme `programma's met de muis'. Maar intussen.

Er bestaan Kamerleden die zich `volksvertegenwoordiger' voelen. Op hun schouders rust een loodzware taak, want het volk heeft zich teruggetrokken achter de veilige kloof van snel vermaak en consumptief krediet. Gelukkig bestaat er Internet, waarop geachte afgevaardigden zichzelf laagdrempelig aan den volke kunnen presenteren. Ieder Kamerlid z'n eigen website om z'n eigen achterban van burgers en maatschappelijke organisaties te bedienen! Actuele toespraken, een snelle e-mail-button, chat-mogelijkheid, specifieke nieuwsgroepen, inspirerende netwerken, vlammende oproepen om `mee te denken', enzovoorts.

Het zou een idee zijn. Maar de praktijk is anders. Lijstjes met personalia van Kamerleden zijn op Internet eenvoudig te vinden. Partijen hebben ook alle hun sites. Maar van `interactiviteit' is nog amper sprake. Minder dan tien van de 150 Tweede-Kamerleden onderhouden eigen pagina's. Een rondgang is leerzaam. We schakelen rechtstreeks over naar de webpagina's van CDA'er Joop Wijn, wiens homepage vijf rubrieken telt. Discussie: `Aan dit gedeelte wordt gewerkt.' Artikelen: `Er zijn op dit moment geen artikelen aanwezig.' Persoonlijk. Daar valt meer te halen. Na een geduldige opsomming over studie en carrière volgt een lijstje confidenties, waaruit valt te leren dat Joop Wijn een konijn heeft (naam: `Meneer de Vries') en dat zijn favoriete genotmiddel een `pikketanussie' is.

De meeste sites van Kamerleden zijn akelig leeg. Een eervolle vermelding verdienen de pagina's van Margreeth de Boer (PvdA), Oussama Cherribi (VVD) en Hella Voûte (VVD), die wel de moeite hebben genomen hun sites van substantiële informatie te voorzien. Voûte heeft de site al vijf jaar: ,,Buitengewoon jammer ja, dat Kamerleden die mogelijkheid zo weinig benutten.'' Als woordvoerder technologiebeleid sjort en sleurt ze al jarenlang aan de informatisering van Nederland. ,,De overheid investeert jaarlijks 4 miljard gulden in computertechnolgie'', zegt ze. ,,Maar het gebeurt te versnipperd. De overheid zou launching customer moeten zijn, zoals bij de defensie-industrie. Die kans wordt onvoldoende benut.''

...MINISTERS LOPEN EVENMIN VOOROP

En bewindslieden? Hoe bewegen de ministers en staatssecretarissen van Kok-II zich op de elektronische snelweg? Het ministerie van de premier, Algemene Zaken, heeft nog niet eens een eigen website. Die is under construction en gaat pas in september open, als hekkensluiter van alle Haagse departementen.

Enkele bewindslieden hebben wel eens meegedaan aan een chat-sessie of ze hebben een grap uitgehaald met een webcam. Maar minister Roger van Boxtel (D66) verkeert nog steeds op eenzame hoogte met zijn eigen site www.rogervanboxtel.nl. Van Boxtel is, behalve voor het grotestedenbeleid, ook verantwoordelijk voor de `informatisering' van de overheid. Bij wijze van proeftuin heeft hij een half jaar geleden een eigen site gelanceerd. Vanavond tussen half negen en half tien zit Van Boxtel weer achter de pc voor een afsluitende chat-sessie uit een reeks van zes Internetdiscussies.

Van Boxtel erkent dat chats vooral snel en oppervlakkig contact opleveren. ,,Maar'', verwacht de radicale Democraat, ,,we staan nog maar aan het begin van een fascinerende ontwikkeling, waarin we stap voor stap de directe participatie van burgers bij politieke processen kunnen vergroten. Ik zie op Internet prachtige dingen gebeuren. Een projectontwikkelaar in Rotterdam heeft een site geopend waarop mensen kunnen meedenken over de inrichting van een nieuwe woonwijk. Dergelijke Internettoepassingen zul je in de toekomst steeds vaker zien.''

Nee, aan Van Boxtel zal het niet liggen. In mei komt hij met ,,een nieuwe grote nota'' over `informatiseringsbeleid', belooft hij. En begin april lanceert hij een project voor computers in buurthuizen van achterstandswijken, waar jongeren spelenderwijs hun weg kunnen zoeken op Internet. De ludieke naam heeft Van Boxtel zelf verzonnen: `digitale trapveldjes'. Misschien een idee om ook Kamerleden en bewindslieden daar 'ns langs te sturen.

De Tweede Kamer vergadert komende week onder meer over de gaswet (woensdag en donderdag), die het vrijmaken van de gasmarkt regelt. Zie ook: www.nrc.nl/DenHaag, met links naar de websites van enkele Kamerleden en van minister Van Boxtel.