`VN verliezen in strijd om sancties Irak'

Volgens secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties is de internationale gemeenschap de ,,propaganda-oorlog'' met Irak aan het verliezen over het sanctiebeleid ten opzichte van dat land.

Annan zei dat gisteravond in de VN-Veiligheidsraad. ,,We lopen het gevaar dat we de woordenwisseling, of de propaganda-oorlog, gaan verliezen, als we die al niet hebben verloren, over de vraag wie verantwoordelijk is voor de situatie (de ontberingen van de Iraakse bevolking) – president Saddam Hussein of de VN'', zei hij. De VN, aldus Annan, ,,hebben zich altijd opgesteld achter de kwestbaren en de zwakken, en hebben altijd gepoogd om het lijden te verzachten. Maar nu worden we ervan beschuldigd het lijden van een totale bevolking te veroozaken.''

Met zijn opmerkingen uit de secretaris-generaal impiciet kritiek op voortzetting van het huidige sanctieregime tegen Irak, dat negen jaar geleden werd afgekondigd na de Iraakse inval in Koeweit. Vorige maand namen twee hoge VN-functionarissen – de chef van de humanitaire hulpoperaties van de VN in Irak, Hans von Sponck, en het hoofd van het VN-Wereldvoedsel Programma (WFP), Jutta Burghart – ontslag uit onvrede over het sanctiebeleid. Volgens hen kan het zogeheten olie-voor-voedsel-programma van de VN, waaronder Irak voor vijf miljard dollar per zes maanden olie mag verkopen voor de aanschaf van voedsel en medicijnen, niet voorzien in de minimale behoeften van de bevolking. Daarmee, zo stellen zij, is de VN medeverantwoordelijk voor het lijden van de Iraakse bevolking. Annan lijkt zich nu openlijk achter die visie te scharen. Hij zei gisteravond dat het humanitaire programma zonder twijfel enige verlichting brengt, maar dat aan veel van de essentiële levensbehoeftes van de 22 miljoen Irakezen niet wordt voldaan.

Gisteravond werd opnieuw duidelijk dat binnen de Veiligheidsraad grote onenigheid bestaat. Rusland, China en Frankrijk, die voor verlichting van de sancties zijn, wilden dat vertegenwoordigers van VN-hulporganisaties hun visie naar voren konden brengen. Maar de VS en Groot-Brittannië, die Saddam Hussein verantwoordelijk houden voor het lijden van zijn volk, zeiden dat dan ook de VN-onderzoeker naar de mensenrechten in Irak aan het woord moest komen.

Overigens zijn de VS bereid voor 70 contracten voor humanitaire leveringen aan Irak uit te voeren. Maar ze blijven zich verzetten tegen uitvoering van nog eens zo'n duizend contracten. Ook stemmen de VS ermee in dat Irak meer reserve-onderdelen mag kopen voor zijn olie-industrie.

(AFP, Reuters, AP)