Goud

Al met de kinderliteratuur – sprookjes over Ali Baba, of bijbelverhalen met koning Salomo – krijgt een mens ingeprent dat goud een begeerlijk goedje is, en misschien verklaart dat wel waarom velen nog altijd in de waardevastheid van het edele metaal vertrouwen. Nu was er in vroeger tijden alle reden om daarin te geloven, want goud was immers bijna hetzelfde als geld. En eeuwenlang was het goud waar men naar greep als er oorlogen of economische crises uitbraken. Maar tegenwoordig ligt dat allemaal anders.

Sinds het begin van de jaren tachtig is de waarde namelijk gestaag afgebrokkeld. Betaalde je in 1980 voor een kilo goud nog rond de veertigduizend gulden, de laatste jaren schommelde de koers tussen de twintig en vierentwintigduizend gulden. Wie in de voorbije jaren in goud was blijven beleggen en aandelen had genegeerd, zou zijn bezit niet met 1400 procent hebben zien stijgen (de AEX steeg tussen 1983 en 2000 van 45 naar 675) maar met 40 procent zien dalen.

Dat de rol van goud als vluchthaven in tijden van nood is uitgespeeld, blijkt wel uit het feit dat geen van de grote crises van de laatste twee decennia de prijzen heeft kunnen opstuwen. De beurskrachs van 1987 niet, de val van de Muur in 1989 niet, en ook de Azië/Rusland-crisis van anderhalf jaar geleden niet. Toch zal goud wel duur blijven. De superieure eigenschappen maken dat het metaal voor industriële toepassingen gebruikt zal blijven worden, en de fraaie kleur en glans zorgen dat het een favoriet materiaal zal blijven voor sieraden. Maar de kans dat het zijn oude rol van betaalmiddel en `opslagplaats' van rijkdom ooit zal kunnen terugclaimen, wordt wel erg klein. Want enerzijds zijn centrale banken, die goud vroeger als reserve aanhielden om de waarde van hun nationale munt te kunnen verdedigen, weggevallen als kopers. (Ze proberen het juist te verkopen nu het nog wat opbrengt..) Anderzijds is het aanbod van goud op de wereldwijde grondstoffenmarkt alleen maar toegenomen door de chronische geldnood van landen als Rusland, Brazilië en niet te vergeten Zuid-Afrika.