Flitskapitaal

En dan hoor je mensen de term `flitskapitaal' gebruiken, en meestal wordt dat woord dan uitgesproken met dezelfde ondertoon van afkeer als `wapenhandel' of `kinderarbeid'. Daaruit proef je dat het wantrouwen jegens de wereldomspannende handel in aandelen en opties nog altijd niet verdwenen is. Wantrouwen tegenover handel en handelaren – niet alleen in financiële waarden – bestaat al eeuwen. De achterliggende gedachte was vaak dat handel - in tegenstelling tot landbouw of industrie – niet wezenlijk iets aan dat product toevoegt, maar wel kostenverhogend werkt. Bovendien hebben velen moeite met het idee dat als de prijs van een product – aardappelen of aandelen, dat doet er niet toe – op een beurs wordt bepaald, de waarde van het ene op het andere moment totaal kan veranderen. Men denkt dan al gauw aan de duivelse machinaties van gewetenloze speculanten.

Het zou naïef zijn om te doen alsof speculanten nooit proberen om koersen te manipuleren, maar het is ook onzin om de belangrijke functie van handelaren, dus ook die in aandelen, te ontkennen.

Wat een handelaar doet is ervoor zorgen dat partijen die willen kopen en partijen die willen verkopen altijd een punt hebben waar ze terechtkunnen. En omdat de handelaar meestal de verhoudingen tussen vraag en aanbod beter kent dan de incidentele koper of verkoper, is hij in staat om voortdurend bied- en laatprijzen af te geven. Daarmee zorgt hij voor doorzichtigheid en liquiditeit in de markt. En dat is heel belangrijk, want in gewone mensentaal betekent dit dat iemand die winst wil nemen op een pakketje aandelen KPN om zijn keuken te verbouwen, niet zelf in zijn vriendenkring met die stukken hoeft te leuren, maar meteen naar een beurshandelaar kan, bij wie hij een marktconforme prijs krijgt.

De handelaar gebruikt dus zijn kennis van de markt, en als hij iets koopt waarvoor hij nog geen afnemer heeft, neemt hij risico. Daarvoor wil hij – terecht – beloond worden met een winstmarge. Die wordt natuurlijk groter naarmate er minder in een specifiek aandeel wordt gehandeld (het risico met een voorraad te blijven zitten neemt toe) en naarmate er minder handelaren zijn die op dezelfde markt actief zijn (minder concurrentie).

Koersen kunnen heftig bewegen, maar meestal gebeurt dat omdat er steeds nieuwe informatie beschikbaar komt die diverse partijen op uiteenlopende manieren uitleggen. Dat beïnvloedt vraag en aanbod. Maar in een markt waar (tussen)handelaren ontbreken, zou de prijsvorming waarschijnlijk nog veel grilliger zijn.