Divergentie

Het mooie Amerikaanse tijdschrift Inside Chess leed verlies en is nu alleen nog maar op het Internet te bekijken. De papieren editie is opgeheven.

Slecht nieuws? In de echte wereld wel, maar zoals hoofdredacteur Yasser Seirawan onlangs uitlegde, het moderne toverwoord van de economie is divergentie, waarmee bedoeld wordt dat de echte wereld en de virtuele wereld ver uiteen lopen. Wat in de echte wereld slecht is, is op het Internet juist goed. Een bedrijf dat daar winst maakt wordt door de beleggers met geen tang aangeraakt.

In de echte wereld gaat het slecht met het schaken, schreef Seirawan. Clubs verliezen leden, sponsors vluchten, grootmeesters zoeken een baan. Met de Amerikaanse schaakbond gaat het zo slecht dat voor dit jaar het nationale kampioenschap is afgelast.

In de Internetwereld daarentegen wordt voor miljoenen in het schaken geïnvesteerd, en geen wonder. Er zijn honderden miljoenen mensen die schaken. Schaken op het Internet is erg populair. Een website die een kwart van de schakers zou trekken, zou volgens Seirawan verreweg de meest populaire plek van het hele Internet zijn en miljarden waard zijn. Hij hoopt dat er voor zijn eigen firma ook een kruimeltje af zal vallen, maar het is hem duidelijk dat verreweg de meest ambitieuse website die van Kasparov is, kasparovchess.com. Seirawan schat de maandelijkse kosten van die website op een half miljoen dollar, wat me enigszins overdreven lijkt, maar ik ben geen expert in de nieuwe economie en hij wel.

Kasparovs pagina's zijn al een tijd in de lucht, maar kort geleden was in New York de officiële opening met een partij tussen Boris Becker en Kasparov die door CNN rechtstreeks werd uitgezonden.

Een modern bedrijf is een agressieve slokop. Kasparov heeft nationale schaakbonden aangeboden om hun eigen websites bij hem onder te brengen en een paar (onder andere Spanje en Duitsland, niet de minste) schijnen er al op ingegaan te zijn. Een curieuze situatie. De wereldschaakbond voert oorlog met Kasparov en de nationale bonden kruipen juist onder zijn vleugels.

Het loopt nog niet soepel met Kasparovs Internetwedstrijden. Bij het toernooi dat Jeroen Piket vorige maand won werd zijn eerste partij tegen Kasparov na achttien zetten ongeldig verklaard en eerder was de computer Deep Junior al wegens transmissieproblemen uit de strijd genomen.

Vorige week kreeg Deep Junior een nieuwe kans: zes partijen tegen de wereldkampioene Xie Yun, met normale bedenktijd. Xie Yun zat in Shanghai, Deep Junior in Israel en het wonder van de techniek zou hen op Kasparovs website bijeenbrengen. Het werd een debacle. Tenslotte werd er maar één partij met gewone bedenktijd gespeeld, gewonnen door Xie Yun, en één rapidpartij, gewonnen door Deep Junior.

Xie Yun is woedend. In een open brief beschuldigde ze de firma Kasparov van contractbreuk, beledigend gedrag en misleidende verslaggeving.

Maar er was vorige week op kasparovchess.com ook een wedstrijd te zien die wel geslaagd genoemd kon worden, in de zin dat alle partijen die waren aangekondigd ook werkelijk werden gespeeld. In de echte wereld liggen de normen voor succes hoger, dat is de divergentie waar Seirawan het over had.

Het was een match van acht partijen (bedenktijd een uur per speler per partij) tussen twee jonge talenten: de Chinees Bu Xiangzhi, dertien jaar oud, en Teimoer Radjabov uit Azerbeidjan, twaalf jaar oud. Ze zaten in de echte wereld, in Israel in dit geval, samen aan een echt schaakbord, wat de kans op een succesvol verloop natuurlijk groter maakte. De match tussen de wereldkampioenen van de toekomst werd het genoemd, en dat zou wel eens juist kunnen zijn. Hoewel Bu al de resultaten heeft geboekt die hem de jongste grootmeester uit de geschiedenis zullen maken en Radjabov nog niet, was de laatste toch licht favoriet. Het ging anders dan verwacht, Bu won de match met 6,5-1,5.

Wit Radjabov-zwart Bu Xiang- zhi, vierde partij

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Lc1-g5 c7-c5 3. Lg5xf6 g7xf6 4. d4-d5 Dd8-b6 5. Dd1-c1 Lf8-h6 6. e2-e3 d7-d6 7. c2-c4 Pb8-d7 8. Pb1-c3 f6-f5 9. g2-g3 a7-a6 10. Dc1-c2 Pd7-e5 11. Lf1-e2 Lc8-d7 12. f2-f4 Pe5-g4 13. h2-h3 Pg4-f6 14. Le2-d3 Lh6-g7 15. Pg1-e2 e7-e6 16. Ta1-b1 Db6-c7 17. Th1-g1 b7-b5 18. d5xe6 f7xe6 19. g3-g4 f5xg4 20. h3xg4 b5xc4 21. Ld3xc4 d6-d5 22. Lc4-b3 Veel sterker was 22. g5. Als het zwarte paard weg gaat heeft wit 23. Ld3 met aanval op h7 en 22...dxc4 23. gxf6 is ook goed voor wit. 22...c5-c4 23. Lb3-a4 Ld7xa4 24. Dc2xa4+ Pf6-d7 25. Tg1-h1 Ta8-b8 26. Da4-c2 Pd7-c5 27. Ke1-f2 Pc5-d3+ 28. Kf2-g2 Dc7-c6 29. Kg2-g3 Dc6-c5 30. Kg3-f3 0-0

MdMmMdlm

mMmMmMcg

gmMmgmMm

mMegmMmM

MmgmMAGm

mMBhALmM

GAKmHmMm

mJmMmMmJ

Zwart heeft het heft geheel in handen genomen. 31. Pe2-c1 e6-e5 32. Pc1xd3 e5-e4+ 33. Kf3-g2 e4xd3 34. Dc2-f2 Tb8-e8 35. Tb1-e1 Tf8-f7 36. Th1-h5 Dc5-c8 37. Df2-f3 d5-d4 38. Pc3-d5 d3-d2 39. Te1-h1 d4xe3 40. Th5xh7 d2-d1D 41. Df3xd1 e3-e2 42. Th7xg7+ Tf7xg7 43. Pd5-f6+ Kg8-f7 44. Dd1-d5+ Dc8-e6 45. Dd5-h5+ Kf7xf6 46. Dh5-h4+ Kf6-f7 47. Dh4-h5+ De6-g6 48. Dh5-d5+ Te8-e6 49. Dd5-b7+ Kf7-g8 50. Db7-a8+ Dg6-e8 Wit gaf op.

De volgende partij is uit een toernooi in Hongarije waarin Bu een van zijn grootmeesterresultaten haalde.

Wit Bu Xiangzhi-zwart Varga, Paks 1999

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. Pb1-c3 d5xc4 5. a2-a4 Lc8-f5 6. Pf3-e5 Pb8-d7 7. Pe5xc4 Dd8-c7 8. g2-g3 e7-e5 9. d4xe5 Pd7xe5 10. Lc1-f4 Pf6-d7 11. Dd1-c1 f7-f6 12. Lf1-g2 Lf8-e7 13. 0-0 Pd7-c5 14. Lf4xe5 f6xe5 15. Dc1-e3 Pc5-b3 16. Ta1-d1 Lf5-c2

17. Pc4xe5 Het best had zwart nu meteen 17...Lxd1 kunnen spelen, hoewel wit uitstekende compensatie voor de kwaliteit krijgt. 17... Le7-c5 18. De3-g5 Lc5-d4 Na 18...Lxd1 was nu 19. Dh5+ lastig geweest.

jmMmlmMd

ageMmMag

MmgmMmMm

mMmMBMEM

GmMcMmMm

mhBMmMAM

MAimGAIA

mMmJmJFM

19. Pe5xc6 Lc2xd1 Of 19...bxc6 20. Txd4 Pxd4 21. De3+ 20. Pc6xd4 Pb3xd4 21. Tf1xd1 Pd4-c6 22. Pc3-b5 Dc7-e7 23. Pb5-d6+ Ke8-f8 24. Dg5-f5+ De7-f6 25. Df5-c5 Df6-e7

26. Pd6xb7 Drie pionnen voor de kwaliteit en een prachtige stelling. Zwart kan er nog niet toe komen om tegen de kleine jongen op te geven. 26...Pc6-e5 27. f2-f4 Pe5-f7 28. Td1-d7 De7xc5+ 29. Pb7xc5 Ta8-e8 30. Td7xa7 Te8-e7 31. Pc5-d7+ Kf8-e8 32. Lg2-c6 Ke8-d8 33. e2-e4 Pf7-d6 34. e4-e5 Pd6-c8 35. Ta7-b7 h7-h5 36. b2-b4 Th8-h6 37. b4-b5 Pc8-b6 38. Tb7xb6 Te7xd7 39. Tb6-b8+ Zwart gaf op.