Bar weinig geld voor knalhard werken

De verloskundigen in Den Haag leggen zondag het werk neer. Hun vak wordt steeds zwaarder, terwijl de honorering achterblijft.

In haar auto rijdt verloskundige Hanneke Klouwens (39) dwars door Den Haag een lijst visites af. Ze heeft haar gebruikelijke 24-uursdienst, vannacht bleef het gelukkig rustig. ,,Ik ben tenminste eens niet mijn bed uitgebeld.'' Ze stelt een vrouw gerust van wie de vliezen gebroken zijn, ze controleert een hoogzwangere vrouw en feliciteert een pas bevallen moeder. ,,Ons vak wordt steeds complexer en zwaarder'', zegt ze, ,,terwijl het beeld nog vaak is dat we koffie komen leuten.''

Morgen leggen de verloskundigen in Den Haag het werk neer. Collega's in Leiden volgen op woensdag 29 maart. Vrouwen die zondag in Den Haag moeten bevallen, zullen naar het ziekenhuis moeten. Veel te lang, vinden de verloskundigen, hebben ze over zich heen laten lopen. De honorering van hun werk is bar laag, ,,en het is gewoon knalhard werken''.

Klouwens runt een verloskundepraktijk met twee collega's. Een waarneemster vult voorlopig een vacante plaats in, maar er zal snel een extra collega bij de praktijk moeten komen om de grote stroom cliënten aan te kunnen. Klouwens: ,,We mogen al van geluk spreken dat we een waarneemster konden vinden, dat lukt bijna niemand meer.''

Volgens Klouwens is er weinig mis met de animo van studenten en beginnende verloskundigen. Elk jaar schrijven er zich genoeg in. ,,Het vak is alleen te zwaar en de honorering is te laag. De helft van de verloskundigen valt in de eerste vijf jaar uit, vooral in de grote steden is de uitloop enorm.''

Klouwens beleefde zelf in 1996 een omslag. ,,Een collega overleed en een ander werd ziek. Ik heb toen werkweken van honderd uur gehad.'' Klouwens werd ziek en zag haar gezin bijna niet meer. ,,Ik beloofde mezelf dat ik er mee zou stoppen als dit weer zou gebeuren.''

Het beeld over het vak van verloskundige noemt Klouwens `achterhaald'. ,,Wij begeleiden onze cliënten tijdens en na hun zwangerschap, helpen bij de bevalling, geven medische adviezen en grijpen in bij calamiteiten. Dat zijn vaak wel kwesties van leven of dood.''

Bovendien neemt de complexiteit van de verloskunde toe. ,,Sinds kort moeten wij vrouwen informatie geven over het testen op hiv, wat met 32 nationaliteiten in mijn praktijk niet meevalt'', vindt Klouwens. ,,We moeten ons laten bijscholen en krijgen steeds meer kritische cliënten. We worden echter nog steeds als in vroeger tijden beloond, toen er met een houten toeter naar een hartje geluisterd werd.''

Op drie plaatsen in Den Haag houdt Klouwens met haar partners spreekuur. In een pand in het Transvaalkwartier ontvangt zij vrijwel alleen allochtone vrouwen. Ook illegale vrouwen worden geholpen. ,,Je wilt niemand de deur wijzen. Aan de andere kant, door onze verantwoordelijke opstelling heeft het kunnen gebeuren dat onze stem nooit serieus is genomen.''

Terwijl Hanneke Klouwens rondrijdt, houdt haar collega Véronique Méan spreekuur in de Schilderswijk. Ook zij ziet vooral allochtone vrouwen. In een geïmproviseerde ruimte onthaalt zij haar cliënten, want ze probeert de vrouwen dicht bij hun huis te ontvangen. Méan had vandaag een vrije dag, maar ze viel maar weer in voor een zieke collega. ,,Je kunt hoogzwangere vrouwen toch niet in de steek laten, dus sprong ik vanmorgen maar weer in de kleren.''

Van de veertien praktijken in Den Haag kampen er zeven met een personeelstekort, vertelt Méan. Haar praktijk, drie verloskundigen, zoekt al vijf jaar een extra kracht. ,,Dit kan niet langer zo. Ik heb sinds anderhalve week niet thuis met mijn gezin gegeten'', zegt ze. In de wachtkamer deelt ze actiekaarten uit aan haar cliënten. Dit keer heeft de verloskundige u nodig, staat op een affiche in de wachtkamer.

De bedoeling is dat alle zwangere vrouwen hun handtekening zetten en komen demonstreren op het Binnenhof. Gisteren zamelde Méan zestig handtekeningen in. ,,Zij willen ook graag met hun volgende zwangerschap bij ons komen, ze zijn daarom heel solidair.''

De meeste cliënten in de wachtkamer reageren begripvol op de komende actie. Wel hopen ze allemaal dat zij zondag niet moeten bevallen. ,,Maar'', denkt Hanneke Klouwens, ,,meestal kunnen zwangere vrouwen door onbewuste stress de geboorte wel een dagje uitstellen.''